☰ Mundarija · Rus tili

K. G. Paustovskiy: «Барсучий нос», «Кот-ворюга»

Darslar 37 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
37

K. G. Paustovskiy: «Барсучий нос», «Кот-ворюга»

Darslik: 140–147-betlar
MaqsadK. G. Paustovskiyning hayoti va «Барсучий нос» hamda «Кот-ворюга» hikoyalari mazmunini rus tilida aytib berish.
Yangi so‘zlar
bo‘rsiq · барсукmushuk · котolov, gulxan · костёрo‘g‘ri · ворюга
Tushuntirish

Konstantin Georgiyevich Paustovskiy (1892–1968) 1892-yilda Moskvada temir yo‘l xizmatchisi oilasida tug‘ilgan; bolaligidan non topishga o‘zi majbur bo‘lgan. Yozishni erta boshlagan; uning so‘zlari: yozuvchilik hayoti hamma narsani bilish, ko‘rish va sayohat qilish istagidan boshlangan. Birinchi hikoyasi 1911-yilda bosilgan. Asarlarida – «Повесть о лесах», «Корзина с еловыми шишками», «Прощание с летом», «Жёлтый свет», «Подарок» – ona yerga, odamlarga, tabiat va hayvonlarga muhabbat aks etgan. «Барсучий нос» hikoyasida kuz, ko‘l bo‘yida gulxan. Gulxan yonida bir yosh bo‘rsiq qovurilayotgan kartoshka hidiga keladi va burnini kuydirib oladi. Ertalab to‘qqiz yashar bola bo‘rsiq burnini chirigan to‘nkaga tiqib sovutayotganini ko‘rsatadi. Bir yildan keyin muallif burnida chandig‘i bor bo‘rsiqni uchratadi. «Кот-ворюга» hikoyasida do‘stlar qizil-sariq mushukni, o‘g‘rini, tutmoqchi bo‘ladi. Uni Lyonka ushlab, yaxshilab to‘ydirishadi va mushuk o‘g‘rilikni tashlaydi.

Namunalar
«Барсучий нос»da bola – xayolparast, har xil narsalarni o‘ylab topadi: u baliqlar pichirlashganini eshitadi, chumolilar paromini ko‘radi. Katta yoshlilar unga ishonganday ko‘rinadi. Bo‘rsiq burnini kuydirib, qichqirib butalar ichiga qochadi.
«Кот-ворюга»da mushuk baliq, go‘sht, smetana va nonni o‘g‘irlaydi. Lyonka ipga baliq bog‘lab, mushukni uy ostidagi tuynukdan tortib chiqaradi. Maslahat: «Попробуйте его накормить». Mushuk to‘yib, uyda qoladi va hatto tovuqlarni haydaydi.
Sinfda faoliyat

«Hikoya qayta tiklash»: ikkita hikoyani qismlarga ajratib, har qism uchun rus tilida bitta gap ayting (masalan: «Барсук обжёг нос», «Лёнька поймал кота»).

Mashq
1
Paustovskiy qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Bo‘rsiq nima uchun burnini kuydirdi?
3
Bo‘rsiq burnini qanday davolagan?
4
Nima uchun mushuk o‘g‘rilikni tashladi?