ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Noma’lum shaxs va predmet: noaniq olmoshlar

Darslar 8 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
8

Noaniq shaxs va predmet: noaniq olmoshlar

Darslik: 27–30-betlar
MaqsadNoaniq olmoshlarni («кто-то, что-нибудь, кое-что, некто, несколько») yasash, yozish va turlash.
Yangi so‘zlar
kimdir · кто-тоnimadir · что-тоba’zi bir narsa · кое-чтоbir necha · несколько
Tushuntirish

Noaniq olmoshlar noma’lum shaxs, predmet yoki belgini bildiradi. Ular «кто, что, какой, чей, сколько» so‘roq olmoshlariga «-то, -нибудь, -либо» qo‘shimchalarini yoki «кое-» old qo‘shimchasini qo‘shib yasaladi: «кто-то, что-нибудь, кто-либо, кое-кто». Alohida olmoshlar ham bor: «некто, нечто, некоторый, несколько». «-то, -нибудь, -либо» va «кое-» defis bilan yoziladi. «-то» narsa bor-u, lekin noma’lumligini ko‘rsatadi: «Кто-то постучал». «-нибудь, -либо» ixtiyoriy, istalgan degan ma’no beradi va ko‘pincha savol, buyruq yoki kelasi zamon gaplarida keladi: «Принеси что-нибудь почитать». «Кое-» da gapiruvchi biladi, lekin aytmaydi: «Я кое-что знаю». Turlanganda predlog olmoshning ichiga kirmaydi: «кто-то — кого-то — кому-то — кем-то — о ком-то»; «некто» faqat bosh kelishikda, «нечто» bosh va tushum kelishigida qo‘llanadi.

qo‘shimchama’nomisol
-тоnoma’lum, lekin aniqгде-то
-нибудьistalganкуда-нибудь
-либоistalgan (rasmiy)когда-либо
кое-aytmayman, bilamanкое-где
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kutubxonaga kirgan rus tilida gapiradigan mehmon nima o‘qishni bilmay turibdi. O‘quvchi unga «Вам нужна какая-нибудь книга?» deb muloyim savol beradi va mehmon xohlagan mavzusini aytadi.

Kim ishlatadi

Kutubxonachilar, do‘kon maslahatchilari va ma’lumot xodimlari noaniq istakni rus tilida muloyim savol bilan aniqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Ikki savol tuzing: «Ты где-нибудь видел мою ручку?» va «Хочешь какую-нибудь игру?»; hamda ularni sinfdoshingizga ovoz chiqarib ayting.

Namunalar
«Звонок». «Вчера вечером кто-то позвонил в дверь, но на площадке было пусто. На коврике лежало что-то в белой бумаге. Мама сказала: “Спроси у кого-нибудь из соседей, чей это пакет”. Я спросил и узнал кое-что интересное: это подарок от бабушки.»
Jadval: «кто-то, кто-нибудь, кто-либо, кое-кто, некто»; «что-то, что-нибудь, что-либо, кое-что, нечто»; «какой-то, какой-нибудь»; «чей-то»; «сколько-то, несколько».
Sinfda faoliyat

Sirli quti. Sinfdoshingiz qutiga biror narsa yashiradi. Siz «Там что-нибудь мягкое?» deb so‘raysiz; u «Да, там что-то мягкое» deb javob beradi. Topguncha so‘rang.

Mashq
1
Mos olmoshni qo‘ying: 1) «Вчера ... звонил тебе». 2) «Если ... позвонит, скажи, что я дома». 3) «Я знаю ..., но не скажу». 4) «Принеси мне ... почитать».
2
Kelishikda qo‘ying: «Я с ... (кто-то) разговаривал», «Он о ... (что-то) думает».
3
Qaysi noaniq olmoshlar faqat bosh kelishikda (yoki bosh va tushum kelishigida) qo‘llanadi?
4
«Кто-то» va «кое-кто» farqi nimada?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYomg‘ir chuvalchanglari qayerda?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →