ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Bahor she’rlari: F. I. Tyutchev, A. A. Fet, I. S. Nikitin

Darslar 31–32 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
31

F. I. Tyutchev: «Весенние воды», «Весенняя гроза»

Darslik: 108–111-betlar
MaqsadF. I. Tyutchev haqida kitobdagi ma’lumotni va «Весенние воды», «Весенняя гроза» she’rlari mazmunini rus tilida aytib berish; olmoshlantirish va epitetni topish.
Yangi so‘zlar
xabarchi · гонецuyg‘otmoq · будитьmomaqaldiroq · грозаoqim · поток
Tushuntirish

Fyodor Ivanovich Tyutchev (1803–1873) 1803-yil 23-noyabrda Oryol guberniyasida dvoryan oilasida tug‘ilgan. 1819-yilda Moskva universitetiga kirgan, uni bitirgach diplomat bo‘lib, ko‘p yillar chet elda yashagan. Birinchi she’rlar to‘plami 1854-yilda chiqqan: unda shoir tabiat haqida mehr bilan yozadi, fikr va tuyg‘ularini bo‘lishadi. «Весенние воды» she’rida dalalarda hali qor oppoq, lekin suvlar allaqachon shov-shuv qiladi: ular bahor xabarchilari, «Весна идёт!» deb hamma yerga jar soladi, ortidan esa may kunlarining xushchaqchaq xoro keladi. «Весенняя гроза» – may boshidagi birinchi momaqaldiroq haqida: u o‘ynab-kulib gumburlaydi, yomg‘ir marvariddek tomadi, quyosh ipga o‘xshab tillaranglatadi, qushlar va o‘rmon momaqaldiroqqa xursand javob qaytaradi. Bunda jonlantirish bor: «гром … резвяся и играя».

vositao‘z misolimiz
epitetзвонкий ручей
jonlantirishлес проснулся
metaforaжемчуг росы
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bahor suratlari tanloviga qo‘shiladigan suratga o‘quvchi qisqa yozuv yozadi: «Ручьи звенят, а воздух пахнет весной». Yozuv rasmni yanada jonli qiladi.

Kim ishlatadi

Fotograflar, jurnal muharrirlari va ovoz yozuvchilar tabiat suratini so‘zlar bilan jonlantiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bahor yoki kuz manzarasi uchun ikki qismli rus yozuvini o‘ylab toping va daftarga yozing.

Namunalar
«Весенние воды»: qor hali bor, suv esa bahor kelganini e’lon qiladi. Bu she’rda suvlar tirik xabarchilar kabi tasvirlangan.
«Весенняя гроза»: «гром грохочет в небе голубом» – tasvir quvnoq; epitetlar: «весенний», «первый», «проворный». «Перлы дождевые» – yomg‘ir tomchilari marvaridga o‘xshatilgan metafora.
Sinfda faoliyat

«Rassom bo‘ling»: har bir to‘rtlik uchun qanday rasm chizishingizni rus tilida aytib bering («Я нарисовал бы белое поле и бегущие ручьи»).

Mashq
1
Tyutchev qayerda o‘qigan va kim bo‘lib ishlagan?
2
«Весенние воды»da suvlar kim?
3
«Весенняя гроза»dan jonlantirishga misol keltiring.
4
Nima uchun «перлы дождевые» – metafora?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahorgi toshqinni qayerdan kuzatamiz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →