ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Predmetning holati: qisqa sifatlar

Darslar 4 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
4

Predmetning holati: sifatning qisqa shakli

Darslik: 11–14-betlar
MaqsadSifatning qisqa shaklini yasash va gapda ishlatish; qochuvchi unlilar va shipyashchilardan keyingi yozuvni bilish.
Yangi so‘zlar
kuchli · сильныйaqlli · умныйehtiyotkor · осторожныйyengil · близкий
Tushuntirish

Sifatning to‘liq shakli «какой? какая? какое? какие?» degan savollarga javob beradi. Qisqa shakl «каков? какова? каково? каковы?» savollariga javob beradi va holatni bildiradi. U faqat jins va son bo‘yicha o‘zgaradi: erkak jinsida oxirgi qo‘shimcha yo‘q («силён»), ayol jinsida «-а» («сильна»), o‘rta jinsda «-о» («сильно»), ko‘plikda «-ы/-и» («сильны»). Qisqa sifat odatda gapda kesim bo‘lib, otdan keyin turadi: «Наш конь силён». O‘zagi «н» yoki «к» bilan tugasa, erkak jinsida qochuvchi unli paydo bo‘ladi: «сильный — силён, близкий — близок, ловкий — ловок». «ж, ч, ш» bilan tugagan o‘zakda yumshoq belgi yozilmaydi: «колючий — колюч, свежий — свеж».

Qisqa sifat; крепкий → крепок: qo‘shimcha unli «о»
храбрыйкрепкий
онхрабркрепок
онахрабракрепка
онохраброкрепко
ko‘plikхрабрыкрепки
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gapiradigan sayyohlar muzey eshigi oldidagi «Вход свободен» yozuvini o‘qiydi va kirish bepul ekanini tushunadi. Shu yozuv ularni ikkilanishdan qutqaradi.

Kim ishlatadi

Muzey xodimlari, yo‘l belgilari tayyorlovchilar va tarjimonlar qisqa yozuvlarda holatni aniq ifodalaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozga «Место свободно» yozuvini yozib, uni partangizning chetiga qo‘ying va yozuv haqiqatan ham bo‘sh joyni bildirishini tekshiring.

Namunalar
«На реке». «Река широка и глубока. Вода холодна, но чиста. Берег высок и крут. Мы осторожны и внимательны.»
Jadval: «умный — умён, умна, умно, умны»; «близкий — близок, близка, близко, близки»; «свежий — свеж, свежа, свежо, свежи».
Sinfda faoliyat

«Какой он?» O‘qituvchi to‘liq sifat aytadi («смелый волк»), o‘quvchilar qisqa shaklda gap tuzadi («Волк смел»).

Mashq
1
Erkak jinsidagi qisqa shaklni yozing: «красивый, умный, тихий, свежий».
2
Qisqa shaklni qo‘ying: «Эта река (глубокая) ..., это озеро (глубокое) ..., эти реки (глубокие) ...».
3
Qaysi gapda qisqa sifat bor: «Кошка ленива» yoki «ленивая кошка»?
4
Nega «колюч» deymiz, «колючь» emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTopografik xarita bo‘yicha yo‘l tanlashHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →