☰ Mundarija · Rus tili

Ko‘rsatish olmoshlari; olmoshlarni takrorlash

Darslar 10–11 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
10

Shaxs, predmet va belgini ko‘rsatish: ko‘rsatish olmoshlari

Darslik: 34–38-betlar
MaqsadKo‘rsatish olmoshlarini («это, этот, тот, такой, таков, столько») farqlash, turlash va ishlatish.
Yangi so‘zlar
bu · этотo‘sha · тотshunday · такойshuncha · столько
Tushuntirish

Ko‘rsatish olmoshlari shaxs, predmet yoki belgini ko‘rsatadi. «Этот, эта, это, эти» — «bu», «тот, та, то, те» — «o‘sha», «такой, такая, такое, такие» — «shunday», «таков» — «shunaqa», «столько» — «shuncha». «Это» predmetni ko‘rsatadi va ataydi; u jins, son va kelishik bo‘yicha o‘zgarmaydi: «Это слон. Это лиса. Это горы». «Этот, такой» kabi so‘zlar esa belgi ko‘rsatadi, otga jins, son, kelishikda mos keladi: «Этот слон стоит у реки. Эта лиса рыжая». «Этот» va «такой» to‘liq sifat kabi turlanadi («этого, этому, об этом; такого, таким»), «таков» qisqa sifat kabi o‘zgaradi («таков, такова, таково, таковы»), «столько» esa «сколько» kabi turlanadi («стольких, стольким»).

Namunalar
«В пустыне». «Это верблюд. Этот верблюд живёт в пустыне. Такие животные долго могут обходиться без воды. Тот верблюд, что стоит справа, ещё молодой.»
«Столько снега я ещё не видел». «Таков характер нашей зимы». «Я говорю об этом человеке и о такой книге».
Sinfda faoliyat

«Это или этот?» O‘qituvchi rasm ko‘rsatadi. Bir o‘quvchi «Это ...» deb nom beradi, ikkinchisi «Этот ... ...» deb belgisini aytadi.

Mashq
1
Qo‘ying: 1) «... — наша школа. ... школа большая». 2) «... мальчик быстро бегает, а ... медленно».
2
Kelishikda qo‘ying: «Я говорю об ... (этот) дереве», «Я не знаю ... (такой) человека», «Она рада ... (такие) подаркам».
3
Rus tiliga o‘giring: shunday kitob; shuncha o‘quvchi; shu odamni.
4
Nega predmetni atashda «Это слон», belgi ko‘rsatishda «Этот слон большой» deymiz?