ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Harakat holati: holat ravishlari

Darslar 21 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
21

Harakat holati: holat ravishlari

Darslik: 69–73-betlar
MaqsadHolat ravishlarini sifatdan yasash, «о/е» yozilishini bilish va ravishni sifatdan farqlash.
Yangi so‘zlar
tez · быстроbaland ovozda · громкоehtiyotkorlik bilan · осторожноdo‘stona · дружно
Tushuntirish

Ish-harakatning qanday bajarilishini bildiradigan so‘zlar holat ravishlari («наречия образа действия») deyiladi. Ular «как? каким образом?» savollariga javob beradi: «поёт звонко, работает старательно». Ravishlar o‘zgarmaydi, fe’lga bog‘lanadi. Ko‘pincha sifatdan «-о» yoki «-е» qo‘shib yasaladi: «весёлый — весело, тёплый — тепло, свежий — свежо, колючий — колюче, могучий — могуче». Shipyashchi undoshdan keyin urg‘uli bo‘lsa «о» («горячо, хорошо»), urg‘usiz bo‘lsa «е» («колюче, могуче») yoziladi. Sifat otni ta’riflaydi («весёлая песня»), ravish esa harakatni («весело поёт»). Qisqa sifat ba’zan ravish bilan bir xil: «Море спокойно» (ot haqida, qisqa sifat) va «спокойно отвечает» (fe’l haqida, ravish).

sifat (какой?)ravish (как?)
крепкий чайкрепко спит
тихая ночьтихо говорит
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gapiradigan mehmon tez gapirsa, o‘quvchi «Говорите, пожалуйста, чётко» deb iltimos qiladi. Shunda so‘zlar tushunarli bo‘ladi va suhbat davom etadi.

Kim ishlatadi

Tarjimonlar, diktorlar va aktyorlar nutqni qanday aytishni ravishlar bilan boshqaradi.

Bugun sinab ko‘ring

Ovoz chiqarib bitta gap ayting: «Он аккуратно пишет», so‘ng o‘z sinfdoshingiz biror ishni qanday qilishini ravish bilan tasvirlang.

Namunalar
«На катке». «Дети катаются на коньках весело и смело. Малыш стоит на льду неуверенно, но папа крепко держит его за руку. Музыка играет громко, а снег падает тихо и медленно.»
Jadval: «смелый — смело»; «звонкий — звонко»; «хороший — хорошо»; «горячий — горячо»; «колючий — колюче»; «могучий — могуче».
Sinfda faoliyat

«Как?» Bir o‘quvchi harakat ko‘rsatadi (yuradi, yozadi), boshqalar uni ravish bilan ta’riflaydi: «Он идёт медленно».

Mashq
1
Ravish yasang: «весёлый, тёплый, умелый, свежий, могучий».
2
Mos ravish qo‘ying (tez, baland, sekin): «Мальчик бежит ...», «Учитель говорит ...», «Старик идёт ...».
3
Qaysi so‘zlar ravish: «тёплый ветер, тепло одеться, ясное небо, ясно объяснил»?
4
Nega «колюче» «-е» bilan, «горячо» «-о» bilan yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBozorda baliq tanlashHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →