Harakat holati: holat ravishlari
Ish-harakatning qanday bajarilishini bildiradigan so‘zlar holat ravishlari («наречия образа действия») deyiladi. Ular «как? каким образом?» savollariga javob beradi: «поёт звонко, работает старательно». Ravishlar o‘zgarmaydi, fe’lga bog‘lanadi. Ko‘pincha sifatdan «-о» yoki «-е» qo‘shib yasaladi: «весёлый — весело, тёплый — тепло, свежий — свежо, колючий — колюче, могучий — могуче». Shipyashchi undoshdan keyin urg‘uli bo‘lsa «о» («горячо, хорошо»), urg‘usiz bo‘lsa «е» («колюче, могуче») yoziladi. Sifat otni ta’riflaydi («весёлая песня»), ravish esa harakatni («весело поёт»). Qisqa sifat ba’zan ravish bilan bir xil: «Море спокойно» (ot haqida, qisqa sifat) va «спокойно отвечает» (fe’l haqida, ravish).
| sifat (какой?) | ravish (как?) |
|---|---|
| крепкий чай | крепко спит |
| тихая ночь | тихо говорит |
Rus tilida gapiradigan mehmon tez gapirsa, o‘quvchi «Говорите, пожалуйста, чётко» deb iltimos qiladi. Shunda so‘zlar tushunarli bo‘ladi va suhbat davom etadi.
Tarjimonlar, diktorlar va aktyorlar nutqni qanday aytishni ravishlar bilan boshqaradi.
Ovoz chiqarib bitta gap ayting: «Он аккуратно пишет», so‘ng o‘z sinfdoshingiz biror ishni qanday qilishini ravish bilan tasvirlang.
«Как?» Bir o‘quvchi harakat ko‘rsatadi (yuradi, yozadi), boshqalar uni ravish bilan ta’riflaydi: «Он идёт медленно».