ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

M. Yu. Lermontov va «Бородино»

Darslar 28 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, U. T. Yaminova, Z. X. Abduraimova. Rus tili, 7-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik), 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
28

M. Yu. Lermontov va «Бородино» she’ri

Darslik: 93–98-betlar
MaqsadM. Yu. Lermontovning hayoti va «Бородино» she’ri mazmunini rus tilida aytib berish.
Yangi so‘zlar
jang · сражениеchekinmoq · отступатьqo‘mondon, polkovnik · полковникVatan · Родина
Tushuntirish

Mixail Yuryevich Lermontov (1814–1841) Moskvada tug‘ilgan; uch yoshida onasidan ayrilgan va buvisi Yelizaveta Alekseyevna Arsenyeva qo‘lida Tarxanlar mulkida o‘sgan. Buvisi uni davolash uchun Kavkazga olib borgan, shuning uchun u Kavkaz tabiatini yoshligidan sevib qolgan. U Moskva Oliy zodagonlar pansionida, so‘ng universitetda (huquq fakulteti) o‘qigan, 1832-yildan 1835-yilgacha Gvardiya praporshchiklari maktabida tahsil olgan. Shoir Kavkazga ikki marta surgun qilingan: 1837-yilda «Смерть поэта» she’ri uchun, 1840-yilda duel uchun; shu yillarda «Мцыри», «Герой нашего времени», «Три пальмы» yaratilgan. Lermontov 1841-yil 15-iyulda duelda o‘ldirilgan (sana eski uslubda). «Бородино» — 1812-yil urushining katta jangi haqidagi she’r. Yosh askarlar keksa askardan nega Moskva frantsuzlarga berilganini so‘raydi; u jangdan oldingi kunlarni, ikki kunlik otishmani, tunni va ertalabki hal qiluvchi jangni eslaydi. U oddiy rus askarlarining jasoratini maqtaydi.

1814Moskvada tug‘ildi18371-surgun18402-surgun1841vafot etdi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi katta yoshli kishidan maktabdagi bolalik xotirasini so‘rab (ruxsati bilan) eshitadi va uni o‘z so‘zlari bilan boshqa kishiga qaytarib aytadi. Shunda voqea yo‘qolib ketmaydi.

Kim ishlatadi

Tarixchilar, jurnalistlar va muzey xodimlari xotiralarni yozib olib, boshqalarga qisqa va to‘g‘ri yetkazadi.

Bugun sinab ko‘ring

Kattalardan biri aytgan kichik voqeani uch qisqa gapda o‘z so‘zlaringiz bilan qaytarib ayting.

Namunalar
«Рассказ старого солдата» (qisqa). «Молодые солдаты спросили: “Почему отдали Москву?” Старый солдат вспомнил о Бородинском сражении. Русские долго отступали, потом выбрали большое поле и построили редут. Перед боем все были готовы стоять за Родину.»
Polkovnik haqida: u «слуга царю, отец солдатам» deb ta’riflanadi; jang oldidan askarlarga Moskva ortlarida ekanini eslatadi va ular o‘lguncha tura deb va’da beradilar.
Sinfda faoliyat

«Старый солдат и молодые». Sinfdan uchta o‘quvchi: ikkitasi yosh askar savol beradi («Что было дальше?»), biri keksa askar sifatida «Бородино» mazmunidan javob beradi.

Mashq
1
Lermontov qayerda va qachon tug‘ilgan; uni kim tarbiyalagan?
2
Lermontov nega ikki marta Kavkazga surgun qilingan?
3
«Бородино» qaysi jang haqida va kim hikoya qiladi?
4
Nega keksa askar yoshlarga «богатыри – не вы» deydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahorgi dala kuni uchun joyHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →