Harakatlarni solishtirish: ravishning qiyosiy va orttirma darajasi
Ravishning qiyosiy darajasi «как? каким образом?» savoliga javob beradi va harakatni boshqasi bilan solishtiradi: «смело — смелее (смелей), громко — громче, поздно — позже». Oddiy shakl «-ее (-ей)» bilan yasaladi: «быстрее, смелее». Ba’zan o‘zakda undosh almashadi («г//ж, к//ч, х//ш, ст//щ, д//ж, т//ч») va «-е» yoki «-ше» qo‘shiladi: «легко — легче, сухо — суше, твёрдо — твёрже, глубоко — глубже, далеко — дальше». Tartibsiz shakllar: «хорошо — лучше, плохо — хуже, много — больше, мало — меньше». Murakkab shakl «более/менее» bilan: «более быстро, менее громко». Orttirma daraja: oddiy qiyosiy daraja + «всех» yoki «всего»: «Дилноза поёт звонче всех». Solishtirganda qaratqich kelishigi yoki «чем» ishlatiladi: «Бобур плавает лучше Тимура» = «лучше, чем Тимур».
| ravish | qiyosiy daraja | almashinuv |
|---|---|---|
| крепко | крепче | к // ч |
| редко | реже | д // ж |
| дёшево | дешевле | в // вл |
| близко | ближе | з // ж |
Sinf surati uchun rus tilida gapiradigan fotograf «Станьте, пожалуйста, ближе друг к другу» deb iltimos qiladi. O‘quvchilar yaqinlashadi va hamma suratga sig‘adi.
Tarjimonlar, o‘qituvchilar va murabbiylar harakatlarni solishtirib, yaxshiroq usulni tanlaydi.
Ruscha o‘zingizni do‘stingiz bilan solishtiring: «Я встаю раньше, чем мой друг».
«Кто лучше всех?» Sinfda uch o‘quvchi bir ishni bajaradi (masalan, qisqa she’r o‘qiydi). Boshqalar ularni qiyoslab gap tuzadi: «Лола читает выразительнее Азиза, а Камил читает выразительнее всех».