Masalalarni tenglamalar yordamida yechish
Masalani tenglama bilan yechish ikki bosqichdan iborat: avval shartga ko‘ra tenglama tuzamiz (masalaning matematik modelini yaratamiz), keyin uni yechamiz. Izlanayotgan kattalikni x harfi bilan belgilab, boshqa kattaliklarni x orqali ifodalaymiz, masalan, «x dan 4 ga katta son» — x + 4. So‘ng shartdagi tenglikni (yig‘indi, jami, bir-biriga tengligi) tenglama ko‘rinishida yozamiz. Harakatda masofa = tezlik · vaqt ekanini, qarama-qarshi harakatda tezliklar qo‘shilishini eslaymiz. Javobni olgach, uni masala shartiga qo‘yib tekshiramiz: son musbat, natural yoki mantiqan to‘g‘ri bo‘lishi kerak. Bitta masalani turli tenglamalar bilan yechish mumkin.
Mahalla bog‘bonlari 45 ta ko‘chatni 3 qatorga o‘tqazdi: ikkinchi qatorda birinchisidan 5 ta ko‘p, uchinchida ikkinchisidan 5 ta ko‘p. x + (x + 5) + (x + 10) = 45, 3x = 30, x = 10. Qatorlarda 10, 15 va 20 ta ko‘chat bor.
Rejalovchi qurilishda ishlar hajmini bo‘ladi, hisobchi umumiy summani qismlarga ajratadi, muhandis o‘lchamlar orasidagi bog‘lanishni tenglama bilan yozadi.
O‘z kuningizdan qisqa masala o‘ylab toping, uni tenglama bilan yeching va javobni masala shartiga qo‘yib tekshiring.
«Masala teatri»: bolalar masalani sahnada ijro etadi (masalan, ikki velosipedchi). Tomoshabinlar noma’lumni belgilab, tenglamani doskaga yozadi, so‘ng ijrochilar javobni tekshiradi.