Algebraik kasrlar ustida birgalikda bajariladigan amallar
Bir ifodada qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish, bo‘lish va darajaga ko‘tarish birga kelsa, sonlardagi kabi tartib saqlanadi: avval daraja, keyin ko‘paytirish va bo‘lish, so‘ngra qo‘shish va ayirish; qavs ichi birinchi hisoblanadi. Amallarni bosqichma-bosqich bajaramiz: qavs ichidagi kasrlarni bitta kasrga keltiramiz, so‘ng ko‘paytirish yoki bo‘lishni bajaramiz, oxirida natijani qisqartiramiz. Har bir bosqichda maxrajlarni ko‘paytuvchilarga ajratsak, qisqartirish imkoni ochiladi. Masalan, (1/x + 1/y) : ((x + y)/(xy)) = ((y + x)/(xy)) · (xy/(x + y)) = 1. Oxirgi natija ko‘pincha sodda ifoda yoki hatto son bo‘lib chiqadi; bu ishni to‘g‘ri bajarganimizning belgisi.
Velosipedchi 30 km yo‘lni borishda soatiga 10 km, qaytishda soatiga 15 km tezlikda yuradi. Borish 3 soat, qaytish 2 soat: o‘rtacha tezlik 60 : 5 = 12 km/soat, 12,5 emas. Formula 2ab / (a + b) = 2 · 10 · 15 / 25 = 12.
Yo‘l rejalovchi marshrut vaqtini hisoblaydi, sportchi va murabbiy o‘rtacha tezlikni baholaydi, haydovchi sayohat vaqtini oldindan aytadi.
Xayoliy yo‘lda borishda 6 km/soat, qaytishda 12 km/soat tezlikni oling. O‘rtacha tezlik 9 emas, 2 · 6 · 12 / 18 = 8 km/soat ekanini tekshiring.
«Ifoda zanjiri»: uzun ifoda bir necha qismga bo‘linadi. Har bir o‘quvchi o‘z qismini soddalashtirib, sherigiga uzatadi; oxirgi o‘quvchi yakuniy javobni yozadi. Zanjir uzilmasa, jamoa yutadi.