Kombinatorikaning asosiy qoidasi
Kombinatorika turli tanlash va joylashtirish usullarining sonini sanash bilan shug‘ullanadi. Asosiy qoida — ko‘paytirish qoidasi: agar birinchi tanlovni m usul bilan, undan keyingi ikkinchi tanlovni n usul bilan bajarish mumkin bo‘lsa, ikkala tanlov birgalikda m · n usul bilan bajariladi. Masalan, 3 xil ko‘ylak va 4 xil shimdan 3 · 4 = 12 ta kiyim to‘plami tuziladi. Tanlovlar bir-biriga bog‘liq bo‘lmay, «yoki» bilan beriladigan hollarda qo‘shish qoidasi qo‘llanadi: usullar soni qo‘shiladi, masalan 3 xil sharbat yoki 4 xil choydan bittasini 3 + 4 = 7 usulda tanlash mumkin. Raqamlardan son tuzishda takrorlanish bor-yo‘qligiga e’tibor beramiz: takrorlanmasa har keyingi o‘rinda imkoniyat bittaga kamayadi, takrorlansa o‘zgarmaydi; birinchi raqam 0 bo‘lishi mumkin emas. n ta narsadan tuziladigan juftliklar soni n(n - 1)/2 ga teng, chunki n(n - 1) ko‘paytmada har bir juftlik ikki marta sanaladi.
| shim 1 | shim 2 | shim 3 | shim 4 | |
|---|---|---|---|---|
| ko‘ylak 1 | (1; 1) | (1; 2) | (1; 3) | (1; 4) |
| ko‘ylak 2 | (2; 1) | (2; 2) | (2; 3) | (2; 4) |
| ko‘ylak 3 | (3; 1) | (3; 2) | (3; 3) | (3; 4) |
Maktab xori ochilish uchun 5 ta qo‘shiqdan birini, yopilish uchun qolgan 4 tasidan birini tanlaydi. Qaysi qo‘shiq ochilsa ham, yopilish uchun har doim 4 tasi qoladi, shuning uchun 5 · 4 = 20 xil reja chiqadi (ko‘paytirish qoidasi).
Dasturchi parol variantlarini sanaydi, o‘yin yaratuvchisi imkoniyatlar sonini hisoblaydi, tadbir tashkilotchisi dastur tartibini rejalashtiradi.
1, 2, 3, 4 raqamlaridan takrorlash mumkin bo‘lgan holda ikki xonali kodlarni tuzing: 4 · 4 = 16 ta. Ularni daftarga yozib sanab ko‘ring.
«Sirli kod»: o‘qituvchi 1, 2, 3, 4, 5 raqamlaridan 3 xonali kod tuzishni taklif qiladi. Guruhlar takrorlanmasa va takrorlansa necha kod chiqishini hisoblaydi, so‘ng bir nechta kodni yozib tekshiradi.