ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Algebra

Ko‘phadni ko‘phadga ko‘paytirish

Darslar 20 · 1 ta dars · Sh.A. Alimov, O.R. Xolmuhamedov, M.A. Mirzaahmedov. Algebra 7-sinf, qayta ishlangan va to‘ldirilgan 5-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
20

Ko‘phadni ko‘phadga ko‘paytirish

Darslik: 86–89-betlar
MaqsadKo‘phadni ko‘phadga ko‘paytirish qoidasini bilish va qo‘llash.
Yangi so‘zlar
ko‘phadni ko‘phadga ko‘paytirish · multiplying a polynomial by a polynomialhar bir had · every termo‘xshash hadlar · like termsyuz formulasi · area formula
Tushuntirish

Ko‘phadni ko‘phadga ko‘paytirish uchun birinchi ko‘phadning har bir hadini ikkinchi ko‘phadning har bir hadiga ko‘paytiramiz va hosil bo‘lgan ko‘paytmalarni qo‘shamiz. Bu qoida to‘g‘ri to‘rtburchak yuzidan ham ko‘rinadi: tomonlari (a + b) va (c + d) bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak to‘rtta kichik to‘g‘ri to‘rtburchakka bo‘linadi, yuzlari ac, ad, bc, bd. Shuning uchun (a + b)(c + d) = ac + ad + bc + bd. Ko‘paytirgandan keyin o‘xshash hadlarni ixchamlab, natijani standart shaklda yozamiz. Uch va undan ko‘p ko‘phadni ko‘paytirishda ko‘paytirishni navbat bilan, ikkitadan bajaramiz. Ishoralar va hadlarning soni (ikkihad × ikkihad = 4 ta ko‘paytma) hisobni tekshirishga yordam beradi.

abcdacbcadbd
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

To‘rtburchak bog‘ 8 m ga 5 m. Uni har ikki yo‘nalishda 2 m dan kengaytirishdi: (8 + 2)(5 + 2) = 70 m². To‘rt bo‘lak: 8 · 5 + 8 · 2 + 2 · 5 + 2 · 2 = 40 + 16 + 10 + 4 = 70 m². Har bir had har bir hadga ko‘paytirildi.

Kim ishlatadi

Me’mor kengaytirilgan xonaning yuzini hisoblaydi, quruvchi maydonni bo‘laklarga bo‘ladi, grafik dasturchi tasvirni kattalashtirganda o‘lchamlarni topadi.

Bugun sinab ko‘ring

Katakli qog‘ozga 4 ga 3 katakli to‘rtburchak chizing, har tomonini 1 katak kengaytiring va to‘rt bo‘lakning yuzlari 12 + 4 + 3 + 1 = 20 ekanini tekshiring.

Namunalar
·x5
2x2x²10x
−3−3x−15
(2x - 3)(x + 5) = 2x² + 10x - 3x - 15 = 2x² + 7x - 15.
(x + 2)(x - 1)(x + 3) = (x² + x - 2)(x + 3) = x³ + 3x² + x² + 3x - 2x - 6 = x³ + 4x² + x - 6.
Sinfda faoliyat

«Yuz bo‘laklari»: katak qog‘ozga (a + b) × (c + d) o‘lchamli to‘g‘ri to‘rtburchak chiziladi (a = 3, b = 2, c = 4, d = 1 katak) va 4 qismga bo‘linadi. Qismlar yuzlarini qo‘shib, ko‘paytirish natijasi bilan solishtiriladi.

Mashq
1
(3m - 2)(m + 4) ni ko‘paytiring.
2
(a - 2b)(a + 2b) ni ko‘paytiring.
3
Tomonlari (x + 3) va (x + 5) m bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak yuzi x = 4 da necha m²?
x + 5x + 3
4
Nima uchun ikkihadni ikkihadga ko‘paytirganda to‘rtta ko‘paytma hosil bo‘ladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQo‘l tarozisi uchun prujinaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →