V bobga doir mashqlar
V bobda algebraik kasr, uning joiz qiymatlari va asosiy xossasini, kasrlarni qisqartirish, umumiy maxrajga keltirish, qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish, bo‘lish va birgalikdagi amallarni o‘rgandik. Har bir misolda quyidagi tartib foydalidir: 1) maxrajlarni ko‘paytuvchilarga ajrating va joiz qiymatlarni yozing; 2) qo‘shish-ayirishda umumiy maxrajga keltiring; 3) ko‘paytirish-bo‘lishda teskariga ko‘paytirib, qisqartiring; 4) natijani qisqartirib, standart ko‘rinishda yozing. Ko‘paytuvchilarga ajratish ko‘nikmasi (IV bob) kasrlar bilan ishlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Natijani biror qiymat qo‘yib tekshirish ham mumkin.
Zal ijarasi uchun 360 ta shartli birlik n kishi teng bo‘lib to‘laydi. n = 4 bo‘lsa, har biriga 90; yana 2 kishi qo‘shilsa n + 2 = 6 va har biriga 60. Farq 360/n - 360/(n + 2) = 720 / (n(n + 2)) = 720/24 = 30.
Xazinachi xarajatni a’zolarga bo‘ladi, hisobchi ulushlarning o‘zgarishini hisoblaydi, muhandis ikki kasr farqini soddalashtiradi.
24 ta kartani avval 4 kishiga, keyin 6 kishiga teng bo‘ling. Ulushlar farqi 24/4 - 24/6 = 2 ekanini tekshiring.
«Kasr olimpiadasi»: jamoalar 5 ta mashqni (qisqartirish, qo‘shish, ko‘paytirish, bo‘lish, aralash) tezlikda yechadi. Har bir to‘g‘ri javob ball beradi, har bir xato — chegirma.