Ko‘phadni ko‘paytuvchilarga ajratishning bir necha usullarini qo‘llash
Ko‘phadni ko‘paytuvchilarga ajratishda quyidagi tartibga rioya qilamiz: 1) umumiy ko‘paytuvchi bo‘lsa, uni qavsdan tashqariga chiqaramiz; 2) qisqa ko‘paytirish formulalarini qo‘llashga urinamiz; 3) bo‘lmasa, guruhlash usulini sinaymiz. Ba’zan usullar ketma-ket qo‘llanadi: 2x³ - 18x = 2x(x² - 9) = 2x(x - 3)(x + 3). Ajratishni ko‘paytuvchilar yana ajralmaguncha davom ettiramiz. Yangi formulalar: a³ + b³ = (a + b)(a² - ab + b²) — kublar yig‘indisi, a³ - b³ = (a - b)(a² + ab + b²) — kublar ayirmasi. Ularni qavslarni ochib tekshirish mumkin: (a + b)(a² - ab + b²) = a³ + b³. Masalan, 27 + b³ = (3 + b)(9 - 3b + b²). Ikkinchi qavsdagi uchhadni yana ajratib bo‘lmaydi.
Tomoni 5 dm bo‘lgan kub shaklidagi qutidan tomoni 3 dm bo‘lgan kub shaklidagi bo‘shliq olib tashlandi. Qolgan hajm 5³ - 3³ = 125 - 27 = 98 dm³. Formula bo‘yicha (5 - 3)(25 + 15 + 9) = 2 · 49 = 98.
Muhandis ichi bo‘sh detallar hajmini hisoblaydi, 3D dizayner jismlarni qo‘shadi va ayiradi, qadoqlovchi qutilarni moslab tanlaydi.
a = 2 va b = 1 ni oling va a³ - b³ = (a - b)(a² + ab + b²) tengligini qalam bilan tekshiring: 8 - 1 va 1 · (4 + 2 + 1).
«Usullar zanjiri»: ko‘phad doskada yoziladi. Guruhning har bir a’zosi navbat bilan bitta usulni (chiqarish, formula, guruhlash) qo‘llaydi, ko‘paytuvchilar boshqa ajralmay qolguncha davom etadi.