Tenglama va uning yechimlari
Noma’lum son harf bilan belgilangan tenglik tenglama deyiladi, masalan, 6x + 2000 = 8000. Tenglik belgisidan chapdagi va o‘ngdagi ifodalar tenglamaning chap va o‘ng qismlari, ularning har bir qo‘shiluvchisi esa tenglamaning hadi deyiladi. Noma’lumning tenglamani to‘g‘ri tenglikka aylantiradigan qiymati tenglamaning ildizi bo‘ladi; ildizni topish uchun uni tenglamaga qo‘yib tekshirish mumkin. Tenglama bitta, ikkita yoki bir nechta ildizga ega bo‘lishi, cheksiz ko‘p ildizli bo‘lishi yoki umuman ildizga ega bo‘lmasligi mumkin. Tenglamani yechish — uning barcha ildizlarini topish yoki ildiz yo‘qligini ko‘rsatish demakdir. ax = b ko‘rinishdagi tenglama chiziqli tenglama deyiladi (a va b — berilgan sonlar).
Uzunligi 10 m bo‘lgan arqonni 3 ta teng bo‘lakka kesib, 1 m qoldi. Bo‘lak x m desak, 3x + 1 = 10. Bundan x = 3. Tekshiramiz: 3 · 3 + 1 = 10, demak 3 sonining ildiz ekani to‘g‘ri.
Muhandis noma’lum o‘lchamni tenglamadan topadi, sotuvchi bir dona narx va umumiy summadan miqdorni aniqlaydi, dasturchi qiymatni tekshiradigan shart yozadi.
Biror sonni o‘ylang, ikki barobar qilib 3 ni qo‘shing va natijani yozing. Keyin amallarni teskari tartibda bajarib, o‘ylagan soningizni qaytaring.
«Ildiz izlovchilar»: doskada tenglama yoziladi, masalan, (x - 2)(x + 5) = 0. Guruhlar kartochkalardagi sonlarni (2, -5, 0, 5) tenglamaga qo‘yib, qaysilari ildiz ekanini aniqlaydi.