ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Algebra

IV bobni takrorlash

Darslar 28 · 1 ta dars · Sh.A. Alimov, O.R. Xolmuhamedov, M.A. Mirzaahmedov. Algebra 7-sinf, qayta ishlangan va to‘ldirilgan 5-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
28

IV bobga doir mashqlar

Darslik: 125–128-betlar
MaqsadIV bobdagi ko‘paytuvchilarga ajratish usullarini aralash mashqlarda mustahkamlash.
Yangi so‘zlar
ko‘paytuvchilarga ajratish · factorizationqisqa ko‘paytirish formulalari · short multiplication formulasguruhlash · groupingildizlar · roots
Tushuntirish

IV bobda ko‘phadni ko‘paytuvchilarga ajratishning to‘rt vositasini o‘rgandik: umumiy ko‘paytuvchini chiqarish, guruhlash, (a ± b)² formulalari va a² - b² hamda kublar formulalari. Tartib: avval umumiy ko‘paytuvchi, keyin formula, so‘ng guruhlash. Ko‘paytuvchilarga ajratish nafaqat ifodalarni soddalashtiradi, balki tenglamalarni yechishga ham yordam beradi: ko‘paytma nolga teng bo‘lsa, ko‘paytuvchilardan kamida bittasi nolga teng. Masalan, 3x² - 12x = 0 dan 3x(x - 4) = 0, ya’ni x = 0 yoki x = 4. Hisoblashlarda ham formulalar qulay: 75² - 25² = (75 - 25)(75 + 25) = 5000. Har doim natijani ko‘paytirib tekshiring.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi (x + 3)(x - 3) ni ko‘paytirib x² - 9 oldi. Tekshirish uchun x = 5 ni qo‘ydi: 8 · 2 = 16 va 25 - 9 = 16. Teng chiqdi, bu natijaga ishonchni oshiradi, lekin isbotlamaydi: yana bitta son bilan ham sinab ko‘rgan ma’qul.

Kim ishlatadi

Dasturchi dasturni sinov qiymatlari bilan tekshiradi, muhandis hisob natijasini boshqa yo‘l bilan tasdiqlaydi, hisobchi yig‘indini ikki usulda hisoblaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Shu haftada ko‘paytuvchilarga ajratgan bitta ifodangizni oling va unga 2 yoki 10 ni qo‘yib, ikkala tomon teng chiqishini tekshiring.

Namunalar
x²y - y³ = y(x² - y²) = y(x - y)(x + y).
9 - (a - 2)² = (3 - (a - 2))(3 + (a - 2)) = (5 - a)(1 + a).
Sinfda faoliyat

«Ajratish estafetasi»: jamoa a’zolari ko‘phadni navbat bilan ajratadi: birinchisi umumiy ko‘paytuvchini chiqaradi, ikkinchisi formulani qo‘llaydi, uchinchisi tekshiradi.

Mashq
1
3x² - 12x = 0 tenglamani ko‘paytuvchilarga ajratib yeching.
2
75² - 25² ni formula bilan hisoblang.
3
a²b - 2ab² + b³ ni to‘liq ajrating.
4
Ko‘paytma nolga teng bo‘lsa, nima deyish mumkin?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z: sumalak qozoni qayerda?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →