Birhad va ko‘phadni birhadga bo‘lish
Birhadni birhadga bo‘lishda koeffitsiyentlar bo‘linadi, bir xil harflarning ko‘rsatkichlari esa ayiriladi: 45x⁵y³ : 9x²y = 5x³y². Natija birhad bo‘lsa, bo‘linish qoldiqsiz bajarilgan. Ko‘phadni birhadga bo‘lish uchun ko‘phadning har bir hadini shu birhadga bo‘lib, natijalarni qo‘shamiz: (12m³n - 18m²n² + 6mn) : 6mn = 2m² - 3mn + 1. Tekshirish: bo‘linma bilan bo‘luvchi ko‘paytmasi bo‘linuvchiga teng bo‘lishi kerak. Ko‘phadni birhadga har doim qoldiqsiz bo‘lib bo‘lmaydi: masalan, ab + ac ni ab ga bo‘lganda ac : ab = c : b hosil bo‘ladi, bu ko‘phad emas. Bo‘lishda harflarning bo‘luvchi nolga aylanmaydigan qiymatlari olinadi.
| Qism | Amal | Natija |
|---|---|---|
| koeffitsientlar | 45 : 9 | 5 |
| x | x⁵ : x² | x³ |
| y | y³ : y | y² |
Sinf tozalash kunida jami 12 + 18 + 6 = 36 ta ish 6 ta guruhga teng bo‘linadi. Har bir hadni 6 ga bo‘lamiz: 12 : 6 + 18 : 6 + 6 : 6 = 2 + 3 + 1 = 6 ta ish. Yig‘indini bo‘lganda har bir had alohida bo‘linadi.
Logist yukni teng qismlarga ajratadi, oshpaz mahsulotni porsiyalarga bo‘ladi, dasturchi ma’lumotlarni teng guruhlarga taqsimlaydi.
84 : 4 ni (80 + 4) : 4 = 20 + 1 = 21 deb og‘zaki hisoblang va yana bir songa shunday usul qo‘llang.
«Bo‘lish va tekshirish»: juftliklarda bir o‘quvchi birhadni bo‘ladi, sherigi natijani bo‘luvchiga ko‘paytirib tekshiradi. Natija bo‘linuvchiga teng chiqsa, juftlik ball oladi.