🎯 Missiya: Qaysi rejani tanlaymiz: hovuz, toshli burilish yoki to‘g‘on, va soat nechada chiqamiz?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
S
Sinf rahbariKuzgi ta’tildan keyin birinchi hafta. Klub tog‘ etagidagi soyda qisqichbaqalarni kechqurun kuzatishni rejalashtiradi. Uch reja bor; qaror juma kuni.
Z
ZarinaOna tilidan: — ot, sifat, son va olmosh. Ular va kelishik qo‘shimchalarini oladi: «bog‘+im», «bola+m», «bog‘+lari».
A
Anvar«Daraxtlar» yoki «qo‘zichoq»dagi qo‘shimcha esa : so‘zga ko‘plik yoki erkalash ma’nosini beradi, uni boshqa so‘zga bog‘lamaydi.
M
MalikaRus tilidan takrorlash: «Мы никого не видели у воды». «Никого» bilan «не» kerak. «Кто-то» esa chiziqcha bilan yoziladi.
Ona tiliRus tili
🔒Qulf 1: Ta’tildan keyin: yangi reja
Topshiriq: Qaysi so‘zda egalik qo‘shimchasi bor?
S
Sinf rahbariDaryo qisqichbaqasi — dan, sinfidan. Tanasi qattiq qobiq bilan qoplangan, nafas olishi jabra bilan, ikki juft mo‘ylovi bor.
Z
ZarinaU kunduz tosh tagida yashirinadi, kechqurun esa suv o‘tlari bilan oziqlanish uchun chiqadi. Demak, kuzatish kechqurunga to‘g‘ri keladi.
A
AnvarQornida ikki kamerali oshqozon bor, qon aylanishi ochiq. Yuragi ko‘krak bo‘limining orqa tomonida.
Siz
Qisqichbaqalarni ushlamaymiz, faqat kuzatamiz va sanaymiz.
Biologiya (Zoologiya)
🔒Qulf 2: Soy va uning aholisi
Topshiriq: Qisqichbaqa qachon oziqlanish uchun chiqadi?
🔑 Kalit: Qisqichbaqa kunduz tosh tagida, kechqurun suvga chiqadi. Quyosh taxminan 17:00 da botadi, 30 daqiqa oldin, ya’ni 16:30 gacha tayyor bo‘lamiz.
Seshanba
A
AnvarSeshanba. Avtobus maktabdan yo‘l boshigacha 24 km yuradi, tezligi 48 km/soat. 48t = 24, t = 0,5 soat, ya’ni 30 daqiqa.
M
MalikaMaktabdan 15:30 da chiqsak, yo‘l boshiga 16:00 da yetamiz. Piyoda tezligimiz 3 km/soat, ya’ni daqiqasiga 50 m.
JasurAsboblarni qo‘yishga 15 daqiqa kerak. Hovuzda 16:15 + 15 = 16:30, o‘z vaqtida. To‘g‘onda 16:30 + 15 = 16:45, 15 daqiqa kech.
Siz
Algebra takrorlashidan: «0 · x = 5» tenglamaning ildizi yo‘q. Bizning tenglamamizning esa bitta, mantiqli ildizi bor.
Algebra
🔒Qulf 3: Avtobus va piyoda yo‘l
Topshiriq: Avtobus 24 km ni 48 km/soat tezlik bilan necha daqiqada bosib o‘tadi?
🔑 Kalit: Maktabdan 15:30 da chiqsak: hovuzda 16:30 da tayyor, to‘g‘onda 16:45 da, ya’ni 15 daqiqa kech. To‘g‘on chiqib ketdi.
S
Sinf rahbariOldindan borib, katta kishilar bilan qirg‘oq qiyaligini o‘lchagan edik. Transportir bilan burchak qo‘yamiz: qulay qiyalik taxminan 30°–45°, juda tik joy xavfli.
M
MalikaNatija: hovuz qirg‘og‘i 30°, to‘g‘on yonida 35°, toshli burilishda 55°.
A
AnvarToshli burilishda eng ko‘p tosh bor, ya’ni qisqichbaqa topish ehtimoli yuqori. Lekin 55° — 45° dan tik, u yerga tushib bo‘lmaydi.
Z
ZarinaTeorema: bir to‘g‘ri chiziqqa perpendikulyar ikki chiziq kesishmaydi. Teskarisini faraz qilamiz: kesishsa, bir nuqtadan unga ikkita perpendikulyar chiqadi, bu aksiomaga zid.
Geometriya
🔒Qulf 4: Qirg‘oq qiyaligi
Topshiriq: Qaysi qirg‘oq qulay chegaradan tik?
🔑 Kalit: Qulay qiyalik 45° gacha. Hovuz 30°, to‘g‘on 35°, toshli burilish 55°. Toshli burilish tik, u chiqib ketdi.
Chorshanba
J
JasurChorshanba. Fizikadan erkin tushish: υ = gt, h = gt² : 2. Hisobda g = 10 m/s² olamiz.
M
MalikaAgar tosh 0,5 s tushsa: h = 10 · 0,5² : 2 = 1,25 m, tezligi υ = 10 · 0,5 = 5 m/s.
A
AnvarHavo qarshiligi bo‘lmasa, tosh va par bir xil tushadi. Havoda yengil narsa sekin tushadi.
J
JasurYuqoriga tik otilgan jismda tezlik kamayadi: υ = υ₀ − gt. Boshlang‘ich tezlik 10 m/s bo‘lsa, yuqori nuqtaga t = 10 : 10 = 1 s da chiqadi, balandligi 10² : (2 · 10) = 5 m. Bu — hisob, hech narsa otmaymiz.
Z
ZarinaGeografiyadan: Markaziy Osiyo shimolda Qozog‘iston, janubda Turon iqlim kichik o‘lkasiga bo‘linadi. Bizniki Turon: qish nisbatan yumshoq va nam, yoz uzoq, issiq, quruq.
FizikaGeografiya
🔒Qulf 5: Tosh tushishi va iqlim
Topshiriq: Tosh 0,5 s tushsa (g = 10 m/s²), necha metr tushadi?
S
Sinf rahbariTexnologiyadan: rangli metallar — alyuminiy, mis, rux, qalay va boshqalar. Alyuminiy yengil: po‘latdan taxminan 3 marta.
J
JasurShuning uchun suv chuqurligini o‘lchaydigan tayoqni alyuminiydan olamiz. Mis simni elektr o‘tkazgich sifatida yaxshi biladi, bronza esa mis va qalaydan.
Z
ZarinaAdabiyotdan: she’r vazni uchta: barmoq, aruz va erkin she’r. Barmoqda misralardagi bo‘g‘inlar soni teng takrorlanadi.
A
AnvarMirmuhsin 1921-yilda Toshkentda kulol oilasida tug‘ilgan. Uning «Me’mor» romani kitobda bor; biz uni bu yerda hikoya qilmaymiz.
TexnologiyaAdabiyot
🔒Qulf 6: Alyuminiy tayoq va she’r
Topshiriq: Qaysi metall po‘latdan taxminan 3 marta yengil?
Payshanba
M
MalikaPayshanba. English: swim – swimmer, box – boxer, gymnastics – gymnast, judo – judoka. For tennis we say “tennis player”.
Z
ZarinaA professional does sport as a job. An amateur does sport for fun and health. Kurash is a national style of wrestling from Uzbekistan.
A
AnvarDebate: “In my opinion, professional sport is hard work. First, you have little time for family. Second, you may feel sad when you lose.”
J
Jasur“I agree because it also gives you a healthy body and new friends. Thank you for your idea.”
Ingliz tili
🔒Qulf 7: Sport and a debate
Topshiriq: A person who does judo is a ...
S
Sinf rahbariJahon tarixidan: 320-yildan Chandragupta I Gupta sulolasini asos solgan, poytaxti Pataliputra. IV–V asrlarda imperiya gullab-yashnagan, VI asrda eftalitlar hujumida parchalangan.
M
MalikaO‘zbekiston tarixidan: VIII asr o‘rtasida Yettisuvda qarluqlar davlati (poytaxti Suyob), keyin o‘g‘uzlar (Yangikent) va 821-yildan Xurosonda tohiriylar.
A
AnvarSomoniylar poytaxti Buxoro. Kitobga ko‘ra Ismoil Somoniy 888-yilda butun Movarounnahrni birlashtirgan, hukmronligi odatda 892–907 deb olinadi.
Jahon tarixiO‘zbekiston tarixi
🔒Qulf 8: Hindiston va Movarounnahr
Topshiriq: Poytaxti Buxoro bo‘lgan davlat qaysi?
Juma
A
AnvarJuma. Uch reja: hovuz, toshli burilish, to‘g‘on. Toshli burilish — eng ko‘p tosh, lekin 55° qiyalik: kalit bo‘yicha xavfli.
Z
ZarinaTo‘g‘on — qiyaligi 35°, o‘tadi, lekin 16:45 da tayyor bo‘lamiz, 16:30 dan 15 daqiqa kech: qisqichbaqalar chiqa boshlaydi.
M
MalikaHovuz: qiyalik 30°, tayyorlanish 16:30. Ikkala shart bajarildi.
Siz
Xavfsizlik va vaqt imkoniyatdan muhimroq. Reja: hovuz, 15:30 da rahbar va ota-onalar bilan chiqamiz, chiroq olamiz.
AlgebraGeometriyaBiologiya (Zoologiya)
🔒Qulf 9: Qaror: ko‘prik ostidagi hovuz
Topshiriq: Qaysi ikki kalit toshli burilish va to‘g‘onni chiqarib tashladi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 12 ta fanni birlashtirdi.
Ona tiliIngliz tiliTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Zoologiya)FizikaGeografiyaGeometriyaJahon tarixiO‘zbekiston tarixiRus tili
0 / 12 yulduz
Jamoa hisoboti
Kuzatish: ko‘prik ostidagi hovuz
Maqsad: soyda qisqichbaqalarni kechqurun kuzatish rejasini tanlash. Qisqichbaqa kechqurun chiqadi, quyosh taxminan 17:00 da botadi, shuning uchun 16:30 gacha tayyor bo‘lamiz. Avtobus 24 km ni 30 daqiqada bosadi. To‘g‘onda 16:45 da tayyor bo‘lardik, toshli burilishda qiyalik 55°. Hovuz: 30° va 16:30. Tavsiya: 15:30 da chiqib, hovuzda kuzatamiz.
— 7-B jamoa
Topilgan kalitlar
Qisqichbaqa kunduz tosh tagida, kechqurun suvga chiqadi. Quyosh taxminan 17:00 da botadi, 30 daqiqa oldin, ya’ni 16:30 gacha tayyor bo‘lamiz.
Maktabdan 15:30 da chiqsak: hovuzda 16:30 da tayyor, to‘g‘onda 16:45 da, ya’ni 15 daqiqa kech. To‘g‘on chiqib ketdi.
Qulay qiyalik 45° gacha. Hovuz 30°, to‘g‘on 35°, toshli burilish 55°. Toshli burilish tik, u chiqib ketdi.
Yulduzli savollar
Maktabdan 15:30 da chiqsak, hovuzda necha daqiqada tayyor bo‘lamiz?
Qisqichbaqa tanasi nima bilan qoplangan?
O‘ylab ko‘r: toshli burilishda eng ko‘p tosh bor edi. Nega uni tanlamadik?