ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi7-sinf · 10-hafta

Kechqurun soyda qisqichbaqalar

🎯 Missiya: Qaysi rejani tanlaymiz: hovuz, toshli burilish yoki to‘g‘on, va soat nechada chiqamiz?

Dushanba

Sinf rahbariKuzgi ta’tildan keyin birinchi hafta. Klub tog‘ etagidagi soyda qisqichbaqalarni kechqurun kuzatishni rejalashtiradi. Uch reja bor; qaror juma kuni.
ZarinaOna tilidan: — ot, sifat, son va olmosh. Ular va kelishik qo‘shimchalarini oladi: «bog‘+im», «bola+m», «bog‘+lari».
Anvar«Daraxtlar» yoki «qo‘zichoq»dagi qo‘shimcha esa : so‘zga ko‘plik yoki erkalash ma’nosini beradi, uni boshqa so‘zga bog‘lamaydi.
MalikaRus tilidan takrorlash: «Мы никого не видели у воды». «Никого» bilan «не» kerak. «Кто-то» esa chiziqcha bilan yoziladi.
Ona tiliRus tili

Qulf 1: Ta’tildan keyin: yangi reja

Topshiriq: Qaysi so‘zda egalik qo‘shimchasi bor?

Sinf rahbariDaryo qisqichbaqasi — dan, sinfidan. Tanasi qattiq qobiq bilan qoplangan, nafas olishi jabra bilan, ikki juft mo‘ylovi bor.
ZarinaU kunduz tosh tagida yashirinadi, kechqurun esa suv o‘tlari bilan oziqlanish uchun chiqadi. Demak, kuzatish kechqurunga to‘g‘ri keladi.
AnvarQornida ikki kamerali oshqozon bor, qon aylanishi ochiq. Yuragi ko‘krak bo‘limining orqa tomonida.
Qisqichbaqalarni ushlamaymiz, faqat kuzatamiz va sanaymiz.
Biologiya (Zoologiya)

Qulf 2: Soy va uning aholisi

Topshiriq: Qisqichbaqa qachon oziqlanish uchun chiqadi?

🔑 Kalit: Qisqichbaqa kunduz tosh tagida, kechqurun suvga chiqadi. Quyosh taxminan 17:00 da botadi, 30 daqiqa oldin, ya’ni 16:30 gacha tayyor bo‘lamiz.

Seshanba

AnvarSeshanba. Avtobus maktabdan yo‘l boshigacha 24 km yuradi, tezligi 48 km/soat. 48t = 24, t = 0,5 soat, ya’ni 30 daqiqa.
MalikaMaktabdan 15:30 da chiqsak, yo‘l boshiga 16:00 da yetamiz. Piyoda tezligimiz 3 km/soat, ya’ni daqiqasiga 50 m.
ZarinaKo‘prik ostidagi hovuzgacha 0,75 km: 15 daqiqa. Toshli burilishgacha 0,6 km: 12 daqiqa. To‘g‘ongacha 1,5 km: 30 daqiqa.
JasurAsboblarni qo‘yishga 15 daqiqa kerak. Hovuzda 16:15 + 15 = 16:30, o‘z vaqtida. To‘g‘onda 16:30 + 15 = 16:45, 15 daqiqa kech.
Algebra takrorlashidan: «0 · x = 5» tenglamaning ildizi yo‘q. Bizning tenglamamizning esa bitta, mantiqli ildizi bor.
Algebra

Qulf 3: Avtobus va piyoda yo‘l

Topshiriq: Avtobus 24 km ni 48 km/soat tezlik bilan necha daqiqada bosib o‘tadi?

🔑 Kalit: Maktabdan 15:30 da chiqsak: hovuzda 16:30 da tayyor, to‘g‘onda 16:45 da, ya’ni 15 daqiqa kech. To‘g‘on chiqib ketdi.

Sinf rahbariOldindan borib, katta kishilar bilan qirg‘oq qiyaligini o‘lchagan edik. Transportir bilan burchak qo‘yamiz: qulay qiyalik taxminan 30°–45°, juda tik joy xavfli.
MalikaNatija: hovuz qirg‘og‘i 30°, to‘g‘on yonida 35°, toshli burilishda 55°.
AnvarToshli burilishda eng ko‘p tosh bor, ya’ni qisqichbaqa topish ehtimoli yuqori. Lekin 55° — 45° dan tik, u yerga tushib bo‘lmaydi.
ZarinaTeorema: bir to‘g‘ri chiziqqa perpendikulyar ikki chiziq kesishmaydi. Teskarisini faraz qilamiz: kesishsa, bir nuqtadan unga ikkita perpendikulyar chiqadi, bu aksiomaga zid.
Geometriya

Qulf 4: Qirg‘oq qiyaligi

Topshiriq: Qaysi qirg‘oq qulay chegaradan tik?

🔑 Kalit: Qulay qiyalik 45° gacha. Hovuz 30°, to‘g‘on 35°, toshli burilish 55°. Toshli burilish tik, u chiqib ketdi.

Chorshanba

JasurChorshanba. Fizikadan erkin tushish: υ = gt, h = gt² : 2. Hisobda g = 10 m/s² olamiz.
MalikaAgar tosh 0,5 s tushsa: h = 10 · 0,5² : 2 = 1,25 m, tezligi υ = 10 · 0,5 = 5 m/s.
AnvarHavo qarshiligi bo‘lmasa, tosh va par bir xil tushadi. Havoda yengil narsa sekin tushadi.
JasurYuqoriga tik otilgan jismda tezlik kamayadi: υ = υ₀ − gt. Boshlang‘ich tezlik 10 m/s bo‘lsa, yuqori nuqtaga t = 10 : 10 = 1 s da chiqadi, balandligi 10² : (2 · 10) = 5 m. Bu — hisob, hech narsa otmaymiz.
ZarinaGeografiyadan: Markaziy Osiyo shimolda Qozog‘iston, janubda Turon iqlim kichik o‘lkasiga bo‘linadi. Bizniki Turon: qish nisbatan yumshoq va nam, yoz uzoq, issiq, quruq.
FizikaGeografiya

Qulf 5: Tosh tushishi va iqlim

Topshiriq: Tosh 0,5 s tushsa (g = 10 m/s²), necha metr tushadi?

Sinf rahbariTexnologiyadan: rangli metallar — alyuminiy, mis, rux, qalay va boshqalar. Alyuminiy yengil: po‘latdan taxminan 3 marta.
JasurShuning uchun suv chuqurligini o‘lchaydigan tayoqni alyuminiydan olamiz. Mis simni elektr o‘tkazgich sifatida yaxshi biladi, bronza esa mis va qalaydan.
ZarinaAdabiyotdan: she’r vazni uchta: barmoq, aruz va erkin she’r. Barmoqda misralardagi bo‘g‘inlar soni teng takrorlanadi.
AnvarMirmuhsin 1921-yilda Toshkentda kulol oilasida tug‘ilgan. Uning «Me’mor» romani kitobda bor; biz uni bu yerda hikoya qilmaymiz.
TexnologiyaAdabiyot

Qulf 6: Alyuminiy tayoq va she’r

Topshiriq: Qaysi metall po‘latdan taxminan 3 marta yengil?

Payshanba

MalikaPayshanba. English: swim – swimmer, box – boxer, gymnastics – gymnast, judo – judoka. For tennis we say “tennis player”.
ZarinaA professional does sport as a job. An amateur does sport for fun and health. Kurash is a national style of wrestling from Uzbekistan.
AnvarDebate: “In my opinion, professional sport is hard work. First, you have little time for family. Second, you may feel sad when you lose.”
Jasur“I agree because it also gives you a healthy body and new friends. Thank you for your idea.”
Ingliz tili

Qulf 7: Sport and a debate

Topshiriq: A person who does judo is a ...

Sinf rahbariJahon tarixidan: 320-yildan Chandragupta I Gupta sulolasini asos solgan, poytaxti Pataliputra. IV–V asrlarda imperiya gullab-yashnagan, VI asrda eftalitlar hujumida parchalangan.
MalikaO‘zbekiston tarixidan: VIII asr o‘rtasida Yettisuvda qarluqlar davlati (poytaxti Suyob), keyin o‘g‘uzlar (Yangikent) va 821-yildan Xurosonda tohiriylar.
AnvarSomoniylar poytaxti Buxoro. Kitobga ko‘ra Ismoil Somoniy 888-yilda butun Movarounnahrni birlashtirgan, hukmronligi odatda 892–907 deb olinadi.
Jahon tarixiO‘zbekiston tarixi

Qulf 8: Hindiston va Movarounnahr

Topshiriq: Poytaxti Buxoro bo‘lgan davlat qaysi?

Juma

AnvarJuma. Uch reja: hovuz, toshli burilish, to‘g‘on. Toshli burilish — eng ko‘p tosh, lekin 55° qiyalik: kalit bo‘yicha xavfli.
ZarinaTo‘g‘on — qiyaligi 35°, o‘tadi, lekin 16:45 da tayyor bo‘lamiz, 16:30 dan 15 daqiqa kech: qisqichbaqalar chiqa boshlaydi.
MalikaHovuz: qiyalik 30°, tayyorlanish 16:30. Ikkala shart bajarildi.
Xavfsizlik va vaqt imkoniyatdan muhimroq. Reja: hovuz, 15:30 da rahbar va ota-onalar bilan chiqamiz, chiroq olamiz.
AlgebraGeometriyaBiologiya (Zoologiya)

Qulf 9: Qaror: ko‘prik ostidagi hovuz

Topshiriq: Qaysi ikki kalit toshli burilish va to‘g‘onni chiqarib tashladi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 12 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Zoologiya)FizikaGeografiyaGeometriyaJahon tarixiO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 12 yulduz

Jamoa hisoboti

Kuzatish: ko‘prik ostidagi hovuz

Maqsad: soyda qisqichbaqalarni kechqurun kuzatish rejasini tanlash. Qisqichbaqa kechqurun chiqadi, quyosh taxminan 17:00 da botadi, shuning uchun 16:30 gacha tayyor bo‘lamiz. Avtobus 24 km ni 30 daqiqada bosadi. To‘g‘onda 16:45 da tayyor bo‘lardik, toshli burilishda qiyalik 55°. Hovuz: 30° va 16:30. Tavsiya: 15:30 da chiqib, hovuzda kuzatamiz.

— 7-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Qisqichbaqa kunduz tosh tagida, kechqurun suvga chiqadi. Quyosh taxminan 17:00 da botadi, 30 daqiqa oldin, ya’ni 16:30 gacha tayyor bo‘lamiz.
  2. Maktabdan 15:30 da chiqsak: hovuzda 16:30 da tayyor, to‘g‘onda 16:45 da, ya’ni 15 daqiqa kech. To‘g‘on chiqib ketdi.
  3. Qulay qiyalik 45° gacha. Hovuz 30°, to‘g‘on 35°, toshli burilish 55°. Toshli burilish tik, u chiqib ketdi.

Yulduzli savollar

  1. Maktabdan 15:30 da chiqsak, hovuzda necha daqiqada tayyor bo‘lamiz?

  2. Qisqichbaqa tanasi nima bilan qoplangan?

  3. O‘ylab ko‘r: toshli burilishda eng ko‘p tosh bor edi. Nega uni tanlamadik?

Hikoyadagi darslar