Guruhlash usuli
Barcha hadlarda umumiy ko‘paytuvchi bo‘lmasa, hadlarni guruhlash usuli qo‘llanadi. Hadlarni shunday guruhlarga bo‘lamizki, har bir guruhda umumiy ko‘paytuvchi bo‘lsin va uni chiqargandan keyin qavslar bir xil chiqsin: ax + ay + bx + by = a(x + y) + b(x + y) = (x + y)(a + b). Endi umumiy ko‘paytuvchi (x + y) qavsning o‘zi bo‘ladi. Guruhlashda ishoralarga e’tibor beramiz: guruh oldida minus bo‘lsa, qavsga olingan hadlarning ishoralari o‘zgaradi, masalan, x² - xy - 3x + 3y = x(x - y) - 3(x - y). Agar qavslar bir xil chiqmasa, hadlarni boshqacha guruhlab ko‘ramiz yoki ishorani o‘zgartirib qavsni tenglashtiramiz. Usul qo‘shishning guruhlash va o‘rin almashtirish hamda ko‘paytirishning taqsimot qonunlariga asoslanadi.
Maktab bog‘ida 7 ta gulzor bor, har birida 8 tadan atirgul va 2 tadan lola. O‘quvchi avval 3 ta gulzorning, keyin qolgan 4 tasining gullarini sanaydi: 3 · 8 + 3 · 2 + 4 · 8 + 4 · 2 = 70. Guruhlasak, (3 + 4)(8 + 2) = 7 · 10 = 70. Aralash ro‘yxat tartibga solinganda tez sanaladi.
Hisobchi jadvaldagi qatorlarni guruhlaydi, dasturchi o‘xshash kod qismlarini birlashtiradi, tekshiruvchi aralash ro‘yxatlarni turlarga ajratadi. Bu mavzu ko‘proq tartib topish ko‘nikmasini mashq qildiradi.
Aralash qalamlar yoki kartochkalar to‘plamini turlarga ajratib sanashni tasavvur qiling va nima uchun guruhlash hisobni osonlashtirishini bir jumlada yozing.
«Hadlar yurishi»: to‘rt hadli ko‘phad hadlari kartochkalarda. O‘quvchilar kartochkalarni ikki guruhga ajratib, har guruhdan umumiy ko‘paytuvchini chiqaradi va bir xil qavs hosil bo‘lganini ko‘rsatadi.