ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi7-sinf · 32-hafta

Xotira kuni arafasida: xotira sayri

🎯 Missiya: Bobo-buvilar bilan xotira sayri uchun yo‘lni tanlab, shanba kunining jadvalini tuzamiz: qaysi yo‘l va qaysi vaqtlarda?

Dushanba

Sinf rahbari9-may — Xotira va qadrlash kuni. Shanba kuni, 10:00 dan 12:00 gacha, bobo-buvilaringiz bilan mahallada «xotira sayri» o‘tkazasiz: ular yoshligidagi joylarni ko‘rsatadi, siz esa hikoyalarini yozib olasiz. Yo‘lni tanlab, sayr jadvalini tuzish — sizning vazifangiz.
MalikaBobodan so‘radim: «Shanba kuni sayr qilamizmi?» U: «Ha, mayli!» Buvim esa: «Yo‘q, uzoqqa emas, xo‘pmi?» — «Xo‘p, buvi».
ZarinaBular — lar (ha, xo‘p, mayli) va lar (yo‘q, mutlaqo). Gap davom etsa, ulardan keyin vergul: «Ha, tayyorladim.»
AnvarModal so‘zlar ikki xil: lar faqat modal ma’noda (albatta, afsuski, xullas); lar boshqa turkumdan (ehtimol, chamasi, aftidan).
JasurUch yo‘nalish bor. A: maktab — kanal ko‘prigi — bozor burchagi — maktab. B: maktab — eski maktab — bog‘dagi o‘rindiqlar — maktab. C: A + eski maktab.
Ona tili

Qulf 1: «Ha» va «mayli»

Topshiriq: Qaysi gap inkor so‘z bilan boshlanadi?

🔑 Kalit: Shanba 10:00–12:00 dan «xotira sayri»: A (kanal ko‘prigi, bozor burchagi), B (eski maktab, bog‘), C (A + eski maktab). Bobo va buvi qatnashadi.

JasurInglizchada dunyo bayramlari: Xolli (Hindiston), Basant (Pokiston). O‘zbekistonda: Navro‘z — 21-mart, Xotira kuni — 9-may, Mustaqillik kuni — 1-sentabr. “Memorial Day is on the ninth of May.”
ZarinaUyda o‘qishda Ikar va Dedal haqidagi yunon afsonasi. Men uni qayta aytmayman, faqat mavzusi: ehtiyotkorlik va ota maslahatiga quloq solish. “You should listen to advice.” “You shouldn’t fly too high.”
BoboSayr uchun maslahatim: 1,5 km dan oshirmanglar, har 400 metrda dam olamiz, soat 12:00 gacha quyoshdan qaytamiz. Mayli?
BuviMen sekinroq yuraman — daqiqasiga taxminan 40 metr. Jadvalni menga qarab tuzinglar, xo‘pmi?
MalikaAlbatta, bobo! Maslahatingizga quloq solamiz.
AzizMen ham boraman! Men ham maslahat beraman: shapka kiyinglar!
Ingliz tili

Qulf 2: Bobo maslahati

Topshiriq: Maslahat gapini tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Youshouldlistentoadvice.

🔑 Kalit: Bobo qoidasi: 1,5 km dan oshmasin, har 400 m da dam, soat 12:00 gacha qaytish. Buvi daqiqasiga 40 m yuradi.

Seshanba

AnvarYo‘l uzunligini aniqlash uchun xarita yasaymiz: 1 sm = 100 m. A yo‘lida kanal ko‘prigigacha 600 m, ko‘prikdan bozor burchagigacha 800 m, burchak 60°.
Malika: berilgan — ikki tomon va ular orasidagi burchak; yasash kerak — uchburchak. 60° li burchak yasaymiz, nurlarga 6 sm va 8 sm qo‘yamiz, uchlarini tutashtiramiz (ikki tomon va burchak).
ZarinaUchinchi tomon 7,2 sm chiqdi, ya’ni 720 m. A yo‘li: 600 + 800 + 720 = 2120 m ≈ 2,1 km.
JasurB yo‘lining uch tomoni 400 m dan: 400 + 400 > 400, uchburchak mavjud. Jami 1200 m. C yo‘li esa 2,8 km. Oxirida tekshiramiz: o‘lchov mos keladimi?
Geometriya

Qulf 3: Yo‘lni xaritada yasaymiz

Topshiriq: Ikki tomon va orasidagi burchakdan uchburchak yasash qaysi belgiga asoslanadi?

🔑 Kalit: Xarita yasab o‘lchadik: A yo‘li ≈ 2,1 km, B — 1,2 km, C — 2,8 km. Faqat B bobo chegarasi (1,5 km) ichida.

MalikaA va C yo‘llari bozor yo‘lini kesib o‘tadi, B esa faqat tinch ko‘chalardan. Fizikada ni o‘rgandik: Eₖ = mυ²/2.
AnvarEₖ massaga va tezlik kvadratiga proporsional: tezlik 2 baravar oshsa, energiya 4 baravar oshadi. Shuning uchun tezlik xavfli.
Jasur1000 kg li mashina 10 m/s (36 km/soat) da: Eₖ = 1000 × 100 / 2 = 50 000 J. 5 m/s (18 km/soat) da esa 12 500 J — 4 baravar kam.
ZarinaIsh va energiya teoremasi: to‘xtatish uchun bajariladigan ish energiyaning o‘zgarishiga teng: A = ΔEₖ. Tez mashinani to‘xtatish juda katta ish talab qiladi.
Fizika

Qulf 4: Tezlik xavfi

Topshiriq: Massa 1000 kg, tezlik 5 m/s. Kinetik energiya qancha?

🔑 Kalit: Tezlik 2 baravar oshsa, Eₖ 4 baravar oshadi. Bozor yo‘lida mashinalar tez yuradi, A va C shu yo‘lni kesadi; B esa faqat sekin, tinch ko‘chalardan.

Chorshanba

BoboBugun oqshom men sizlarga savol beraman, xo‘pmi? Birinchi savol: Qizilqumda nega yog‘in kam?
ZarinaQizilqum iqlimi : yillik yog‘in atigi 75–100 mm, bug‘lanish 1000–1500 mm. Eng issiq kun +48°C gacha, qum yuzasi +75…+80°C gacha qiziydi. Doimiy oqar suv yo‘q, faqat tranzit Amudaryo o‘tadi.
AnvarQuyi Amudaryo okrugida daryo hosil qiladi: Tuyamo‘yin tang‘idan Orolgacha taxminan 400 km.
BoboBarakalla! Endi hayvonlar: qaysi sutemizuvchi tuxum qo‘yadi?
MalikaTuxum qo‘yuvchilar — o‘rdakburun va ekidna. Xaltalilarda bola xaltada rivojlanadi, yo‘ldoshlilarda — orqali. Qo‘lqanotlilar ultratovush bilan yo‘l topadi. Eski maktab chordog‘ida ularning uyasi bor, tinch turamiz.
GeografiyaBiologiya (Zoologiya)

Qulf 5: Bobo viktorinasi

Topshiriq: Qaysi sutemizuvchi tuxum qo‘yadi?

BoboQadimiy tangalarni yig‘aman. Savol: Koreya tarixini bilasizlarmi?
JasurChosonni «Tong sukunati yurti» deyishadi. Tangun asoschi degan rivoyat bor — bu rivoyat, tarix emas. Keyin Uch qirollik: Pekche, Silla, Koguryo; so‘ng Koryo va Choson.
MalikaO‘zbekiston tarixidan: Temuriylar davrida kulolchilik, toshyo‘nar, yog‘och o‘ymakorligi va mashhur Samarqand qog‘ozi rivojlangan. 1428-yilda Ulug‘bek pul islohoti o‘tkazib, mis fulus zarb ettirgan.
BoboPul islohoti savdoni yengillashtirgan. Tangalar tarixning moddiy manbasi.
Jahon tarixiO‘zbekiston tarixi

Qulf 6: Bobo tangalari

Topshiriq: Ulug‘bek pul islohotini qaysi yili o‘tkazgan?

Payshanba

AnvarBobo-buvilarning ovozi — qimmatli ma’lumot. Informatikada lar haqida o‘qidik: fayl, tarmoq viruslari, qurtlar, troyanlar. ularni topadi va to‘sadi.
Zarina kerak: yozuvni kechqurun flesh-xotiraga ham ko‘chiramiz. Hisobga kirishda yoqamiz. Noma’lum xat ilovasini ochmaymiz.
JasurAlgebrada : ko‘paytirish qoidasi — birinchi tanlov m usulda, ikkinchisi n usulda bo‘lsa, birgalikda m · n usul.
Malika4 xonali PIN-kod: har o‘rinda 10 raqam, takror mumkin: 10 · 10 · 10 · 10 = 10 000. Takror bo‘lmasa: 10 · 9 · 8 · 7 = 5040.
AnvarQo‘shish qoidasi: 3 xil sharbat yoki 4 xil choydan bittasi — 3 + 4 = 7 usul. Bobo-buvilar uchun shuncha ichimlik tayyorlaymiz.
InformatikaAlgebra

Qulf 7: Yozuvlarni himoya qilamiz

Topshiriq: Takror mumkin bo‘lsa, 3 xonali kodlar nechta bo‘ladi?

ZarinaBobo-buvilarga tikamiz — «yo‘l-yo‘l» usulida. Markaziy kvadrat atrofiga bir xil enlikdagi tasmalar ketma-ket tikiladi.
AnvarTasma uzunligi oldindan o‘lchanmaydi: har biri tikilgach, ortig‘i blok chetiga tenglab qirqiladi. Och va to‘q tasmalar navbatlashsa, naqsh yaxshi ko‘rinadi. Issiq narsa uchun mato paxtadan, ichida sintepon.
MalikaChoynak yopqichi choyni dasturxonda issiq saqlaydi: tashqi mato, astar va orasida sintepon, bilan.
JasurAdabiyotda Mirtemir: 1910-yil atrofida Turkiston yaqinida tug‘ilgan, «xalq shoiri», lirik she’rlar va lar yozgan, tarjima qilgan. She’rlarini kitobdan o‘qiymiz.
TexnologiyaAdabiyot

Qulf 8: Sovg‘a va she’r

Topshiriq: Har bir tasma tikilgach, ortiqcha qismi bilan nima qilinadi?

JasurRus tilida К. Г. Паустовский (1892–1968): u Moskvada tug‘ilgan, bolaligidan o‘z nonini o‘zi topishga to‘g‘ri kelgan. «Барсучий нос» va «Кот-ворюга» hikoyalarini kitobdan o‘qiymiz.
ZarinaYangi so‘zlar: барсук, кот, костёр, ворюга. Bobo-buvilarga «Спасибо» deymiz.
MalikaPaustovskiy tabiat va hayvonlarni sevgan. Biz ham mahalladagi eski daraxt va ko‘lni yozib olamiz.
Rus tili

Qulf 9: Rus tilida bir hikoya

Topshiriq: Rus so‘zlarini suratlarga moslashtir.

So‘zni mos rasmga sudrang (yoki ikkalasini ketma-ket bosing)

барсук 🦡кот 🐈костёр 🔥озеро 🌊

Juma

Sinf rahbariJuma. Ertaga 10:00 da chiqamiz. Yo‘lni tanlang va jadvalni tuzing.
AnvarA — 2,1 km, C — 2,8 km: ikkalasi ham bobo chegarasi 1,5 km dan oshadi. B — 1,2 km: sig‘adi.
ZarinaA va C bozor yo‘lini kesadi, u yerda tez mashinalar bor — Eₖ 4 baravar katta bo‘lishi mumkin. B tinch ko‘chalardan o‘tadi. Buvi daqiqasiga 40 m yursa, 400 m ga 400 : 40 = 10 daqiqa ketadi.
JasurB bo‘yicha jadval: 10:00 maktabdan chiqamiz; 10:10 eski maktab — dam va hikoya yozib olish, 20 daqiqa; 10:30 yo‘lga; 10:40 bog‘dagi o‘rindiqlar — yana 20 daqiqa; 11:00 yo‘lga; 11:10 maktabda.
BuviQizim, kanal ko‘prigini ko‘rolmasam ham, xafa bo‘lmayman. Uning eski suratini olib kelaman.
JasurSuratni bog‘dagi o‘rindiqda «xotira kartasi» sifatida qo‘yamiz. 11:10 dan 11:40 gacha maktabda choy ichib, yozuvlarni zaxiralaymiz.
Qaror: B yo‘li, 10:00 dan 11:10 gacha yuramiz. 12:00 gacha zaxira vaqt ham qoladi.
Fizika

Qulf 10: Qaror: yo‘l va jadval

Topshiriq: Qaysi kalitlar yo‘l va jadvalni belgiladi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 13 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Zoologiya)FizikaGeografiyaGeometriyaJahon tarixiO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 13 yulduz

Jamoa hisoboti

Xotira sayri: B yo‘li va jadval

Maqsad: Xotira kuni arafasida, shanba kuni 10:00–12:00 da bobo-buvilar bilan mahallada sayr qilib, hikoyalarini yozib olish. Xaritada yo‘llarni o‘lchadik: A — 2,1 km, C — 2,8 km, B — 1,2 km. Bobo chegarasi 1,5 km, shuning uchun faqat B yaroqli; A va C bozor yo‘lini ham kesadi, u yerda tez mashinalar bor. Buvi daqiqasiga 40 m yuradi, demak 400 m — 10 daqiqa. Jadval: 10:00 chiqish; 10:10 eski maktab (20 daqiqa); 10:40 bog‘dagi o‘rindiqlar (20 daqiqa); 11:10 maktabda, choy va zaxira nusxa. Tavsiya: shu jadval bo‘yicha yurish va kanal ko‘prigining eski suratini o‘rindiqda qo‘yish.

— 7-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Shanba 10:00–12:00 dan «xotira sayri»: A (kanal ko‘prigi, bozor burchagi), B (eski maktab, bog‘), C (A + eski maktab). Bobo va buvi qatnashadi.
  2. Bobo qoidasi: 1,5 km dan oshmasin, har 400 m da dam, soat 12:00 gacha qaytish. Buvi daqiqasiga 40 m yuradi.
  3. Xarita yasab o‘lchadik: A yo‘li ≈ 2,1 km, B — 1,2 km, C — 2,8 km. Faqat B bobo chegarasi (1,5 km) ichida.
  4. Tezlik 2 baravar oshsa, Eₖ 4 baravar oshadi. Bozor yo‘lida mashinalar tez yuradi, A va C shu yo‘lni kesadi; B esa faqat sekin, tinch ko‘chalardan.

Yulduzli savollar

  1. Massa 800 kg, tezlik 10 m/s. Kinetik energiya qancha?

  2. 5 xil ko‘ylak va 3 xil shim bilan nechta to‘plam tuzish mumkin?

  3. O‘ylab ko‘r: bobo chegarasi 3 km bo‘lsa, qaysi yo‘l yaroqli bo‘lardi?

Hikoyadagi darslar