Faraz qilinadigan, haqiqiy bo‘lmagan harakat
Faraz qilingan, haqiqatda bo‘lmagan, faqat faraz qilingan harakat shart mayli («условное наклонение») bilan ifodalanadi. U fe’lning o‘tgan zamon shakli va yuklama «бы» dan tuziladi: «сделал бы, сделала бы, сделали бы» (jins va son o‘zgaradi, «бы» o‘zgarmaydi). Shart gapda «если бы» ishlatiladi: «Если бы я стал волшебником, я сделал бы всех людей добрыми.» «Если бы» dan keyin ham, asosiy gapda ham o‘tgan zamon + «бы»: «Если бы не начался дождь, мы играли бы в футбол.» «Бы» fe’ldan oldin yoki keyin turishi mumkin: «Я бы пришёл» = «Я пришёл бы». «Хотел бы, мог бы, знал бы, умел бы» shartni ko‘rsatadi. Eslang: «чтобы» bu — maqsad yoki istak bildiradi: «Я хочу, чтобы все были здоровы.»
| jins | shart | natija |
|---|---|---|
| он | Если бы он знал, | он прочитал бы |
| она | Если бы она знала, | она прочитала бы |
| ko‘plik | Если бы они знали, | они прочитали бы |
Kutubxonada rus tilida gapiruvchi mehmon «Я бы хотел взять книгу» deydi. Kutubxonachi iltimosni muloyim tushunib, darrov yordam beradi. Muloyim shakl suhbatni yengillashtirdi.
Xizmat ko‘rsatuvchi xodim, diplomat va mehmon kutuvchi odamlar iltimosni «бы» shakli bilan yumshatadi.
Biror iltimosni rus tilida «бы» bilan ayting va uni oddiy buyruqdan qanchalik muloyim chiqqanini eshiting.
«Agar … bo‘lganida». Bir o‘quvchi «Если бы я …» deb boshlaydi, qo‘shnisi «я бы …» bilan tugatadi. Masalan: «Если бы я был птицей, я бы улетел в горы.» Yo‘l qo‘yilgan xatolarni sinf tuzatadi.