ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Nikitin she’ri va Chexovning «Ванька» hikoyasi

Darslar 37–38 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
37

I. S. Nikitin. «Поутру вчера дождь...»

Darslik, 138-bet
MaqsadI. S. Nikitinning qishning kelishi haqidagi she’rini o‘qish, kuzdan qishga o‘tishni va muallif kayfiyatini tasvirlash.
Yangi so‘zlar
birinchi qor · первый снегqirov (sovuq) · морозbulut · облакоdaryo · река
Tushuntirish

Ivan Savvich Nikitin (1824–1861) — tabiat va oddiy odamlar hayotini yaxshi ko‘rgan rus shoiri. Darslikdagi she’r kuzdan qishga o‘tishni tasvirlaydi. Ertalab yomg‘ir derazani taqillatadi, ko‘tarilgan tuman bulutdek ko‘rinadi. Tushda yomg‘ir to‘xtaydi va kuzgi loy ustiga oq momiqdek qor yog‘a boshlaydi. Tunda qor yog‘adi, ertalab esa osmon ochiq, havo yengil va toza, daryo muzlagan. Shoir qishni mehmon sifatida kutib oladi: «Здравствуй, гостья-зима!». Qishni jonlantirish («олицетворение») uni mehribon mehmon kabi ko‘rsatadi. «Что белый пушок» — qorni momiqqa qiyoslash («сравнение»). Kayfiyat quvonchli va faxrli: sovuq vatan odamlariga tanish va ularni charxlaydi. Bu she’rga rassom A. Plastovning «Первый снег» rasmi mos keladi — ular ham birinchi qor sharoitini bir xil quvonch bilan tasvirlaydi.

usulmisol
«как» + bosh kelishikлёгкий, как пёрышко
vositali kelishikптица летит стрелой
«чем» / qaratqichбелее снега
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gapiradigan sinfdosh «Сегодня холодно» deydi. O‘quvchi ob-havoni tushunib, kiyimini ehtiyotkorlik bilan tanlaydi. Rus tilidagi ob-havo so‘zlari kundalik hayotda kerak.

Kim ishlatadi

Ob-havo diktori, yo‘lboshchi va haydovchi sharoitni rus tilida ham aytadi.

Bugun sinab ko‘ring

Hozir qaysi fasl ekanini va keyingi fasl kelganda nima o‘zgarishini rus tilida ayting.

Namunalar
«Первый снег» (mazmuni, o‘z so‘zlarim bilan). «Утром шёл дождь, и вокруг стоял густой туман. К полудню дождь стих, и на мокрую землю лёг первый лёгкий снежок. Ночью стало холодно, а утром всё вокруг побелело. Река покрылась льдом, воздух стал свежим и звонким. Дети выбежали на улицу, чтобы встретить зиму.»
Misollar: kuz belgilari — «дождь», «туман», «грязь»; qish belgilari — «снег», «мороз», «лёд». Taqqos: «снег как пух» — «qor momiqdek».
Sinfda faoliyat

«Fasl rasmi». Doskaning chap yarmiga kuz, o‘ng yarmiga qish belgilarini yozing yoki chizing. O‘quvchilar she’rdagi o‘zgarishlar ketma-ketligini rus tilida «Сначала … Потом … Утром …» deb aytadi.

Mashq
1
She’rda ertalab ob-havo qanday edi? Tushda nima o‘zgardi?
2
«Здравствуй, гостья-зима!» — bu qaysi badiiy vosita?
3
«снег» ni «пух» bilan taqqoslang. Qanday jumla yasaladi?
4
She’rdagi kayfiyat qanday va nima uchun?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMutolaa burchagi uchun gilamHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →