A. S. Pushkin. «Сказка о рыбаке и рыбке»
Aleksandr Sergeyevich Pushkin (1799–1837) — buyuk rus shoiri. «Сказка о рыбаке и рыбке» ni u 1833 yilda yozgan; bu xalq ertagi asosida yaratilgan she’riy adabiy ertak («литературная сказка»). Voqea: dengiz bo‘yida kampir va chol o‘ttiz uch yil kichik kulbada yashaydi. Chol to‘rga oltin baliqni tutadi. Baliq insoncha gapirib, qo‘yib yuborishni so‘raydi va to‘lov («выкуп») taklif qiladi. Chol hech narsa so‘ramay qo‘yib yuboradi, lekin kampir uni koyiydi va bir-biridan katta narsa talab qiladi: yangi tog‘ora, yangi uy, dvoryan ayol martabasi, malika bo‘lish va oxirida dengiz hukmdori bo‘lish. Har bir talabdan so‘ng dengiz tobora qorong‘ilashadi va g‘azabli bo‘ladi. Oxirida baliq hamma narsani qaytarib oladi: kampir yana singan tog‘ora oldida o‘tiradi. Ertak ochko‘zlik va nonko‘rlik jazolanishini ko‘rsatadi. Muhim vositalar: takror (chol dengizga har safar boradi) va dengiz tasviri.
Rus tilida gapiruvchi sinfdosh biror kishi haqida «Ему всё мало» deydi. O‘quvchi bu ertakdagi kabi qanoat qilmaslik haqida ekanini tushunadi. Eski ertaklarni bilish ibora ma’nosini ochdi.
Tarjimon, yozuvchi va o‘qituvchi iboralar ortidagi eski hikoyalarni biladi.
Bitta o‘zbekcha maqolni rus tilida o‘xshash ma’noli so‘zlar bilan tushuntirishga urinib ko‘ring.
«Dengiz rangi». Doskada dengiz rasmini chizing. Har bir talabdan keyin rangni o‘zgartiring (ko‘k → och ko‘k → qorong‘i → qora). O‘quvchilar talabni aytadi va dengiz holatini tasvirlaydi: «Море потемнело.»