ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Pushkin: «Сказка о рыбаке и рыбке»

Darslar 30 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
30

A. S. Pushkin. «Сказка о рыбаке и рыбке»

Darslik, 126–128-betlar
MaqsadA. S. Pushkinning «Сказка о рыбаке и рыбке» asarini tushunish, voqealar ketma-ketligini va qahramonlar xarakterini aytish.
Yangi so‘zlar
baliqchi · рыбакoltin baliq · золотая рыбкаto‘r · неводochko‘zlik · жадность
Tushuntirish

Aleksandr Sergeyevich Pushkin (1799–1837) — buyuk rus shoiri. «Сказка о рыбаке и рыбке» ni u 1833 yilda yozgan; bu xalq ertagi asosida yaratilgan she’riy adabiy ertak («литературная сказка»). Voqea: dengiz bo‘yida kampir va chol o‘ttiz uch yil kichik kulbada yashaydi. Chol to‘rga oltin baliqni tutadi. Baliq insoncha gapirib, qo‘yib yuborishni so‘raydi va to‘lov («выкуп») taklif qiladi. Chol hech narsa so‘ramay qo‘yib yuboradi, lekin kampir uni koyiydi va bir-biridan katta narsa talab qiladi: yangi tog‘ora, yangi uy, dvoryan ayol martabasi, malika bo‘lish va oxirida dengiz hukmdori bo‘lish. Har bir talabdan so‘ng dengiz tobora qorong‘ilashadi va g‘azabli bo‘ladi. Oxirida baliq hamma narsani qaytarib oladi: kampir yana singan tog‘ora oldida o‘tiradi. Ertak ochko‘zlik va nonko‘rlik jazolanishini ko‘rsatadi. Muhim vositalar: takror (chol dengizga har safar boradi) va dengiz tasviri.

Xalq ertagiAdabiy ertakmuallifinoma’lumog‘zakimuallifima’lumshe’riysehr
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gapiruvchi sinfdosh biror kishi haqida «Ему всё мало» deydi. O‘quvchi bu ertakdagi kabi qanoat qilmaslik haqida ekanini tushunadi. Eski ertaklarni bilish ibora ma’nosini ochdi.

Kim ishlatadi

Tarjimon, yozuvchi va o‘qituvchi iboralar ortidagi eski hikoyalarni biladi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta o‘zbekcha maqolni rus tilida o‘xshash ma’noli so‘zlar bilan tushuntirishga urinib ko‘ring.

Namunalar
«Рыбка и жадность» (mazmuni). «Старик поймал в сети золотую рыбку и отпустил её без награды. Дома старуха закричала на него и послала просить новое корыто. Рыбка выполнила просьбу. Но старухе стало мало: ей захотелось избу, потом богатство и власть. Каждый раз море темнело. Когда старуха потребовала стать владычицей морской, рыбка ничего не ответила и уплыла. Старуха снова оказалась у разбитого корыта.»
Tartib: «корыто» → «изба» → «дворянка» → «царица» → «владычица морская». Frazeologizm: «остаться у разбитого корыта» — hamma narsani yo‘qotib, bo‘sh qolmoq.
Sinfda faoliyat

«Dengiz rangi». Doskada dengiz rasmini chizing. Har bir talabdan keyin rangni o‘zgartiring (ko‘k → och ko‘k → qorong‘i → qora). O‘quvchilar talabni aytadi va dengiz holatini tasvirlaydi: «Море потемнело.»

Mashq
1
Kampir birinchi bo‘lib nima talab qildi?
2
Dengiz har safar qanday o‘zgardi? Bu nimani bildiradi?
3
«остаться у разбитого корыта» iborasi nimani bildiradi?
4
Cholning xarakterini ayting va kampir bilan solishtiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQo‘l yuvish xonasi uchun suvHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →