ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Rus xalq ertagi «Гуси-лебеди»

Darslar 27 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
27

«Гуси-лебеди» — rus xalq ertagi

Darslik, 121–122-betlar
MaqsadRus xalq ertagi «Гуси-лебеди» ning mazmunini tushunish, ertak xususiyatlarini (takror, sehrli yordamchilar) topish va ertak lug‘atini o‘rganish.
Yangi so‘zlar
g‘oz-oqqush · гуси-лебедиpech · печкаolma daraxti · яблоняdaryo bo‘yi, qirg‘oq · берег
Tushuntirish

«Гуси-лебеди» — rus xalq ertagi («русская народная сказка»). Darslikda uni A. N. Tolstoy qayta ishlagan matn bilan beradi. Xalq ertagida muallif ma’lum emas, ertakni xalq og‘zaki aytib kelgan. Ertakning o‘ziga xos belgilari: boshlanmasi («Жили-были …»), takrorlar (qiz uchta narsadan so‘raydi: pech, olma daraxti va daryo), sehrli yordamchilar (tabiat qiz bolaga yordam beradi) va yaxshi tugash. Ertakning g‘oyasi: kattalar topshirig‘ini bajarish, odobli va mehribon bo‘lish kerak. Qiz avval qo‘pol javob beradi, shuning uchun pech, olma daraxti va daryo unga hech narsa aytmaydi; qaytishda esa u minnatdorchilik bildiradi va ular yordam beradi. Lug‘at: «сказка» — ertak, «подхватить» — ko‘tarib ketmoq, «спрятать» — yashirmoq, «в погоню» — quvib.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ochiq eshiklar kuni maktabga rus tilida gapiradigan mehmon sinf keldi. O‘quvchilar xalq ertagini rus tilida qisqa qilib aytib berishdi. Mehmonlar mamnun bo‘ldi.

Kim ishlatadi

Ertakchi, bolalar kutubxonachisi va o‘qituvchi ertaklarni bolalarga rus tilida ham aytib beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Biror xalq ertagini rus tilidagi uch so‘z bilan eslang, masalan, qahramon, joy va yordamchi.

Namunalar
«Гуси-лебеди» (mazmuni). «Мама попросила девочку присмотреть за братом, но она заигралась с подругами. Гуси-лебеди подхватили малыша и унесли в тёмный лес. Девочка побежала за ними и спрашивала печку, яблоню и реку, но была невежлива, и никто ей не помог. Потом она нашла избушку Бабы-яги и забрала брата. На обратном пути она вежливо попросила помощи, и река, яблоня и печка спрятали детей. Гуси-лебеди так и не нашли их.»
Savollar: «Кто унёс мальчика?» — «Гуси-лебеди.» «Кому она говорит «спасибо»?» — «Реке, яблоне, печке.» Lug‘at: «молочная река» (sutli daryo), «кисельные берега» (kisel qirg‘oqlar) — ertakdagi sehrli obrazlar.
Sinfda faoliyat

«Ertakni sahnalashtiramiz». 5 o‘quvchi rol oladi: qiz, pech, olma daraxti, daryo, Baba-Yaga. Ular ertakning qisqa dialogini rus tilida o‘qiydi: «Печка, печка, скажи, куда полетели гуси-лебеди?»

Mashq
1
Ertakda qiz kimlardan yordam so‘raydi? Ularni tartib bilan ayting.
2
«Девочка забыла наказ мамы.» «наказ» nimani anglatadi?
3
«Девочка забыла наказ мамы» gapini hozirgi zamonga qo‘ying.
4
Nega qiz qaytishda yordam oldi, borishda esa olmadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z uchun bug‘doy maysasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →