☰ Mundarija · Rus tili

Sifat darajalari: solishtirish

Darslar 5 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
5

Narsalarni sifati bo‘yicha solishtirish

Darslik, 23–29-betlar
MaqsadSifatning qiyosiy va orttirma darajalarini yasash va narsalarni solishtirib gapirish.
Yangi so‘zlar
chiroyliroq · красивееeng chiroyli · самый красивыйyaxshiroq · лучшеyomonroq · хуже
Tushuntirish

Sifat darajalari narsalarni solishtirishga yordam beradi. Qiyosiy daraja (qiyosiy daraja — «-ее»): oddiy shakl «красивее», «быстрее», «умнее»; ba’zi sifatlarda oxirgi undosh almashadi: «строгий» — «строже», «яркий» — «ярче», «простой» — «проще», «тихий» — «тише», «глубокий» — «глубже», «дорогой» — «дороже». Alohida shakllar: «высокий» — «выше», «низкий» — «ниже», «далёкий» — «дальше», «широкий» — «шире», «узкий» — «уже», «хороший» — «лучше», «плохой» — «хуже», «большой» — «больше», «маленький» — «меньше». Murakkab shakl: «более красивый», «менее красивый» (bu shakl o‘zgaradi, oddiy shakl o‘zgarmaydi). Solishtirishda ikki yo‘l bor: «Самарканд больше, чем Хива» yoki «Самарканд больше Хивы» (qaratqich kelishigi). Orttirma daraja: «самый красивый» yoki «красивейший», «красивее всех» («hammadan chiroyli»).

Namunalar
«Горы и моря». «Эверест выше Килиманджаро, а Килиманджаро выше многих гор мира. Озеро Байкал глубже, чем Иссык-Куль. Зимой день короче, чем летом, а ночь длиннее. Мне кажется, самый красивый край — это наша Родина.» (Mazmuni: tog‘lar, ko‘llar va mavsumlarni solishtirish.)
Solishtirish: «Наш учитель строгий, а директор строже.» «Этот портфель дешевле, а тот дороже.» «Книга интереснее, чем фильм.» «Она бежит быстрее всех.»
Sinfda faoliyat

«Kim yaxshiroq?» Ikki jamoa doskadan ikkita narsa (masalan, «стол» — «шкаф», «слон» — «мышь») tanlaydi va solishtirib gap tuzadi: «Слон больше мыши.» Eng ko‘p to‘g‘ri qiyosiy daraja aytgan jamoa yutadi.

Mashq
1
Qiyosiy daraja yasang: «яркий», «тихий», «дорогой», «широкий».
2
Gapni «чем» siz ham ayting: «Москва больше, чем Ташкент.»
3
«хороший», «плохой», «маленький» sifatlarining qiyosiy darajasi nima?
4
Nega «более красивее» deb aytish xato?