Darslar 45 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
Kir Bulichyov (haqiqiy ismi Igor Vsevolodovich Mojeyko, 1934–2003) — mashhur rus fantast yozuvchisi. U kelajakdan kelgan qiz Alisa Selezneva haqida ko‘p hikoya yozgan. Hikoyani Alisaning otasi, biolog, hikoya qiladi. Kosmik kema «Pegas» uzoq sayyorada cho‘l ustidan uchadi va buloq atrofida past butalarni topadi. Olimlar ularni qazib, qumli quti bilan kemaga olib keladi. Kosmosda butalar qo‘qqisdan «qo‘shiq» aytadi, so‘ng qutidan chiqib, kema bo‘ylab yura boshlaydi! Mexanik Zelyonyy qo‘rqadi, ota esa ularni to‘xtatmoqchi bo‘ladi. Alisa esa leykadan butalarni sug‘oradi, va ular tinchlanadi. Alisa tushuntiradi: butalar — o‘simlik, ularni sug‘orish kerak edi; ular suv qidirib yuradi, qo‘shiq esa qum bo‘roni yaqinlashganda suv uchun xavotirni bildiradi. Fantastik: yuruvchi va kuylovchi butalar. Alisa xarakteri: mehribon, tadbirkor, kuzatuvchan. Mashhur multfilm «Тайна третьей планеты» ham Alisa haqida.
Namunalar
«Кустики» (mazmuni, o‘z so‘zlarim bilan). «Космонавты нашли в пустыне кустики и привезли их на корабль. Ночью кустики вдруг запели и пошли по коридору. Взрослые испугались и стали защищаться. Только Алиса догадалась: кустикам нужна вода. Она полила их из лейки, и кустики успокоились. С тех пор они мирно жили в ящике с песком.»
«Fantastik rasm». O‘quvchilar kosmik kema va butalar rasmini chizadi hamda 3 gapda rus tilida tasvirlaydi. «Что фантастического?» — «Кусты поют и ходят.» Sinf eng yaxshi fantastik g‘oyani tanlaydi.
Mashq
1
Hikoyani kim aytib beradi?
Отец Алисы (биолог).
2
Butalar nima uchun yurdi va qo‘shiq aytdi?
Им нужна была вода; пение — тревога перед песчаной бурей.
3
«лейка» so‘zining ma’nosini ayting va unga mos fe’lni yozing.
Это сосуд для полива; поливать
4
Alisa nima uchun muammoni yechdi, kattalar esa yechmadi?
Alisa qo‘rqmadi, o‘ylab ko‘rdi: butalar o‘simlik, suv kerak. Kattalar esa ularga dushman kabi munosabat qildi.