ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Pushkin «Зимний вечер» va Lermontov «Парус»

Darslar 32–33 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
32

A. S. Pushkin. «Зимний вечер»

Darslik, 132-bet
MaqsadPushkinning «Зимний вечер» she’rini (1825) tushunish: lirik qahramon kayfiyatini, taqqos va jonlantirishni topish.
Yangi so‘zlar
bo‘ron · буряenaga · няняqo‘shiq · песняkulba · лачужка
Tushuntirish

«Зимний вечер» she’rini Pushkin 1825 yilda Mixaylovskoye qishlog‘ida, surgunda («ссылка») yozgan. U yerda uning enagasi Arina Rodionovna ham yashagan. She’rda qishki bo‘ron tashqarida g‘azablanadi, kulba esa qorong‘i va g‘amgin. Shoir enagasiga murojaat qiladi: nega indamay o‘tiribsan? U undan yaxshi eski qo‘shiqlarni aytishni so‘raydi. Shu bilan shoir g‘am-g‘ussani yengib, iliq insoniy yaqinlikdan tasalli topadi. She’rda bo‘ron jonlantiriladi («олицетворение»): u hayvondek uvillaydi va bola kabi yig‘laydi — bu qiyoslar bo‘ron ovozini sezdiradi. Epitetlar («ветхая лачужка», «печальна и темна») kayfiyatni yaratadi. Lirik qahramon — shoirning o‘zi; she’r uning yolg‘izlikdagi mehr va tasallisini ifodalaydi. She’rni baland ovozda ritm bilan o‘qing.

vositao‘z misolimiz
jonlantirishветер играет листьями
o‘xshatishбелый, как снег
sifatlash (epitet)золотая осень
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktabda «Fasl kayfiyati» ko‘rgazmasi bor. O‘quvchilar qishki rasm yoniga «уютно» yoki «ясно» kabi rus tilidagi so‘zlarni yozib qo‘yishadi. Ko‘rgazma ikki tilda jonlandi.

Kim ishlatadi

Fotograf, rassom va muharrir tasvirning kayfiyatini bir-ikki so‘z bilan beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugungi ob-havo uchun rus tilida bitta so‘z tanlang va uning kayfiyatini ayting.

Namunalar
«Зимний вечер» (mazmuni, o‘z so‘zlarim bilan). «За окном воет метель, в маленьком доме тихо и темно. Поэт смотрит на свою няню, которая задумалась у окна. Он просит её спеть тихую песню — старинную, добрую. Рядом с няней ему не так одиноко, и вечер становится теплее.»
Badiiy vositalar: «буря воет» (jonlantirish), «как зверь» (taqqos), «ветхая лачужка» (epitet). Eslang: «буря» (bo‘ron) va «метель» (qor bo‘roni) — yaqin so‘zlar.
Sinfda faoliyat

«She’rni his qilamiz». O‘quvchilar she’rdagi kayfiyatni (g‘am, iliqlik) ovoz balandligi va sur’ati bilan ifodalaydi: bo‘ron — baland va tez; enaga bilan suhbat — sekin va mehr bilan.

Mashq
1
She’r qachon va qayerda yozilgan?
2
Pushkin bo‘ronni nimaga o‘xshatadi?
3
«Буря воет» — qaysi badiiy vosita?
4
Nega enaga bilan birga bo‘lish shoirga tasalli beradi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBayram sovg‘asi: so‘rovnomaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →