Darslar 2 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
2
Kasb va mashg‘ulot haqida gapirish
Darslik, 9–12-betlar
MaqsadKasb nomlarini qo‘shimchalar yordamida yasash va «кем?» (kim bo‘lib?) savoliga javob berib, orzu qilgan kasb haqida gapirish.
Rus tilida kasb nomi ko‘pincha fe’ldan yoki otdan qo‘shimcha yordamida yasaladi. Erkak jinsda: «учить» — «учитель», «защищать» — «защитник», «лётчик», «наборщик», «журналист», «певец». Ayol jinsda ular «-ница», «-чица», «-щица», «-истка», «-ица» bilan almashadi: «учительница», «защитница», «лётчица», «журналистка», «певица». Musiqachilar nomi asbob nomidan «-ист» bilan yasaladi: «гитара» — «гитарист», «флейта» — «флейтист», «баян» — «баянист». Kasb haqida gapirganda «быть», «стать», «работать» fe’llaridan keyin kasb ot Tvoritelniy kelishigida turadi va «кем?» savoliga javob beradi: «Я хочу стать врачом.» (erkak, «-ом»/«-ем»), «Я буду учительницей.» (ayol, «-ой»/«-ей»). Savol: «Кем ты хочешь стать?»
Namunalar
«Мечты». «— Кем ты хочешь стать, Рустам? — Я мечтаю стать лётчиком. Мой дядя работает пилотом. А ты, Дилноза? — Я буду журналисткой и буду писать о науке. А моя сестра хочет стать певицей.» (Mazmuni: bolalar kelajak kasbi haqida suhbatlashadi.)
«Kim bo‘lishni xohlaysan?» Har bir o‘quvchi kartochkadan rasmli kasbni tanlaydi va «Я хочу стать …» deb aytadi, o‘rtog‘i esa «Кем ты хочешь стать?» deb so‘raydi. To‘g‘ri tvoritelniy kelishigi uchun 1 ball.
Mashq
1
Gitarada kim chaladi? Samolyotni kim boshqaradi? Mashinani kim haydaydi?
гитарист; лётчик; водитель
2
Qavsdagi so‘zni to‘g‘ri shaklga qo‘ying: «Я хочу стать (врач).» «Сестра будет (учительница).»
врачом; учительницей
3
Ayol jinsidagi shaklini yozing: «певец», «лётчик», «журналист».
певица, лётчица, журналистка
4
Nega «Он работает врач» deb aytib bo‘lmaydi? Tushuntiring.
«работать» fe’lidan keyin kasb Tvoritelniy kelishigida turadi («кем»?): «Он работает врачом».