Darslar 12 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
12
Harakat vaqti haqida gapirish
Darslik, 54–56-betlar
MaqsadHarakat vaqtini «до, после, во время, накануне» predloglari bilan qaratqich kelishigida ifodalash.
Yangi so‘zlar
…dan oldin · до…dan keyin · после…paytida · во времяarafasida · накануне
Tushuntirish
Harakat qachon («когда»?) bo‘lishini aytish uchun ham qaratqich kelishigi («родительный падеж») ishlatiladi. Predloglar: «до» (…gacha, oldin) — «до урока, до обеда»; «после» (…dan keyin) — «после уроков, после репетиции»; «во время» (…paytida) — «во время концерта, во время занятий»; «накануне» (arafasida) — «накануне праздника». Oraliq vaqt uchun «с … до …»: «с утра до вечера, с обеда до ужина». «Во время» ikki so‘zdan iborat, ammo bitta predlogdek ishlaydi va undan keyin ot qaratqich kelishigida turadi. Oxirlari: «урок — до урока, репетиция — после репетиции, каникулы — во время каникул». Savol: «Когда?, До чего?, После чего?»
Namunalar
«Праздник в школе». «Накануне праздника мы долго готовились. До начала концерта ребята репетировали в зале. Во время выступления все пели и танцевали. После концерта нас угостили чаем и сладостями. Мы сидели в школе с обеда до вечера.» (Mazmuni: maktab bayrami arafasi va kuni.)
Misollar: «Мы встретились после урока.» «Он позвонил до обеда.» «Во время дождя мы остались дома.» «Накануне экзамена я лёг спать рано.»
Sinfda faoliyat
«Vaqt chizig‘i». Doskaga bayram kunining bosqichlari yoziladi: «подготовка» — «репетиция» — «концерт» — «чаепитие». O‘quvchilar «до», «после», «во время», «накануне» bilan gap tuzadi.
Mashq
1
Qavsni oching: «Мы встретились после (урок).»
после урока
2
«во время» dan keyin: «Все молчали во время (концерт).»
во время концерта
3
«с утра до вечера» ma’nosini tushuntiring va o‘z gapingizni tuzing.
Masalan: «Я занимаюсь с утра до вечера».
4
Nega «накануне праздника» — «праздник» emas, «праздника»?