ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

N. I. Sladkov: «Бюро лесных услуг»

Darslar 39 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
39

N. I. Sladkov. «Бюро лесных услуг»

Darslik, 142–143-betlar
MaqsadN. I. Sladkovning «Бюро лесных услуг» hikoyasini tushunish: hayvonlarning o‘zaro yordami, jonlantirish va asosiy g‘oyani topish.
Yangi so‘zlar
o‘rmon · лесxizmat · услугаqiyshiqtumshuq · клёстzag‘izg‘on · сорока
Tushuntirish

Nikolay Ivanovich Sladkov (1920–1996) — tabiat haqida ko‘p yozgan rus yozuvchisi. «Бюро лесных услуг» — hikoya-ertak: unda o‘rmon hayvonlari odamlardek gaplashadi («олицетворение»). Voqea: fevralda o‘rmonga qattiq sovuq tushadi, qush va hayvonlar g‘amgin: qanday yashaymiz? «Хорёк» (kichik yirtqich hayvon) «Har kim o‘zini qutqarsin!» deydi. Zag‘izg‘on esa «Birgalikda harakat qilish kerak!» deb e’tiroz bildiradi. Quyon «O‘rmon xizmatlari byurosi»ni tuzishni taklif qiladi: u har kuni qorni yer ustigacha kovlab, kaklik («куропатка») lar urug‘ va o‘t topishiga yordam beradi. Boshqalar ham o‘z xizmatini taklif qiladi: qiyshiqtumshuqlar («клёст») qarag‘ay shishkalarini pastga tushiradi, qunduzlar «осина» (titrama terak) daraxtlarini qulatadi, qizilishtonlar uyasini beradi. Bo‘ri qo‘riqchi bo‘lmoqchi, lekin zag‘izg‘on uni rad etadi: u hammaga xavf soladi. Hikoya g‘oyasi: bir-biriga yordam bergan hayvonlar qishdan chiqadi. «Один в поле не воин» maqoli hikoya ma’nosini aniq ifodalaydi. Eslang: «Заяц — копатель, клесты — бросатели» yozuvi har kimning o‘z xizmati borligini ko‘rsatadi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab hovlisida kichik bolaga og‘ir sumka ko‘tarish qiyin. Rus tilida gapiradigan o‘quvchi «Тебе помочь?» deb so‘raydi va birga ko‘taradi. Bola minnatdor bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Savdo xodimi, hamshira va ko‘ngilli yordam taklif qilishni rus tilida muloyim aytadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun sinfdoshingizga rus tilida yordam taklif qiling: «Помочь?»

Namunalar
«Лесное бюро» (mazmuni, o‘z so‘zlarim bilan). «В лесу наступили холода. Звери и птицы решили объединиться. Заяц откапывал траву под снегом, клесты роняли шишки, дятлы показывали дупла. Сорока записывала все услуги в тетрадь. Волк тоже захотел работать в бюро сторожем, но ему отказали. Лесные жители поняли: вместе легче пережить зиму.»
Lug‘at: «услуга» — xizmat, «сторож» — qorovul, «объединиться» — birlashmoq, «выручать» — qutqarmoq. Maqol: «Один в поле не воин» = yolg‘iz kishi kuchsiz.
Sinfda faoliyat

«Byuro ochamiz». Sinfda «Бюро школьных услуг» tuziladi. Har bir o‘quvchi o‘z xizmatini taklif qiladi: «Я могу помочь с математикой.», «Я могу полить цветы.» Sinf «Жаль, что …» yoki «Принято!» deb javob beradi. Eng foydali takliflar yoziladi.

Mashq
1
Hikoyada qaysi hayvon byuro tuzishni taklif qildi?
2
Quyon va qiyshiqtumshuqlar qanday xizmat taklif qildi?
3
Nega bo‘rini byuroga olishmadi?
4
«Один в поле не воин» maqolini hikoya bilan bog‘lab tushuntiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEski g‘ishtdan doira gulzorHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →