☰ Mundarija · Rus tili

Takrorlash: sifat

Darslar 23 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
23

Takrorlash. Sifat

Darslik, 106–109-betlar
MaqsadSifat («имя прилагательное») haqidagi bilimlarni takrorlash: savollar, jins/son/kelishik bo‘yicha moslashuv va tuslanish.
Yangi so‘zlar
sifat · имя прилагательноеqizil · красныйyangi · новыйchiroyli · красивый
Tushuntirish

Sifat («имя прилагательное») narsaning belgisini (rang, o‘lcham, shakl, sifat, material) bildiradi va «какой? какая? какое? какие?» savollariga javob beradi. Sifat otga jins, son va kelishik bo‘yicha moslashadi: «красный шар» (erkak), «красная лента» (ayol), «красное яблоко» (o‘rta), «красные цветы» (ko‘plik). Kelishiklar bo‘yicha (qattiq turdagi sifat): qaratqich — «красного, красной, красных»; jo‘nalish — «красному, красной, красным»; tushum — jonsiz erkak otda bosh kelishikdek («красный шар»), jonli otda qaratqichdek («красного петуха»), ayol jinsda «красную ленту»; vositali — «красным, красной, красными»; predlog — «о красном, о красной, о красных». Qiyosiy darajani eslang: «красивее, более красивый»; orttirma: «самый красивый». Sifat otdan oldin turadi va u bilan bir kelishikda bo‘lishi shart.

Namunalar
«Осенний парк». «В осеннем парке тихо. Жёлтые листья лежат на мокрой траве. Старый дворник собирает красные и жёлтые листья в большие корзины. Девочка в синей куртке смотрит на высокий клён и разговаривает о тёплой погоде с новой подругой.» (Mazmuni: kuzgi bog‘ — sifatlar turli kelishikda.)
Moslashuv: «новый дом», «новая школа», «новое здание», «новые книги»; «в новом доме», «из новой школы», «о новых книгах».
Sinfda faoliyat

«Sifat zanjiri». O‘qituvchi ot aytadi («дом»), o‘quvchilar navbat bilan sifat qo‘shib, kelishikni o‘zgartiradi: «новый дом — нового дома — новому дому …». Xato qilgan o‘yindan chiqadi.

Mashq
1
«красный» so‘zini ayol jinsda va ko‘plikda yozing.
2
Qavsni oching: «Я иду к (новая подруга).» «Мы говорим о (старый друг).»
3
«самый» va «более» bilan «умный» sifatining orttirma/qiyosiy shaklini yozing.
4
Nega «красный» sifatining oxiri «шар», «лента», «яблоко» so‘zlarida har xil?