ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Takrorlash: fe’l

Darslar 26 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
26

Takrorlash. Fe’l

Darslik, 116–120-betlar
MaqsadFe’l («глагол») haqidagi bilimlarni takrorlash: zamonlar, ko‘rinish, tuslanish, mayllar va «-тся / -ться» imlosi.
Yangi so‘zlar
fe’l · глаголtuslanish · спряжениеzamon · времяshaxs · лицо
Tushuntirish

Fe’l («глагол») predmetning harakatini bildiradi. «Что делать?» — bo‘lishsiz, «что сделать?» — bo‘lishli ko‘rinish. Zamonlar: o‘tgan («читал»), hozirgi («читаю»), kelasi («прочитаю», «буду читать»). Fe’l shaxs va son bo‘yicha o‘zgaradi, o‘tgan zamonda — jins va son bo‘yicha. 1-tuslanish: «-ешь, -ет, -ем, -ете, -ут/-ют» («читаю, читаешь, читают»). 2-tuslanish: «-ишь, -ит, -им, -ите, -ат/-ят» («говорю, говоришь, говорят»); unga «-ить» bilan tugaydigan fe’llar (brit’ va stelit’ dan tashqari) hamda «гнать, держать, дышать, слышать, видеть, ненавидеть, обидеть, терпеть, вертеть, зависеть, смотреть» kiradi. Mayllar: darak («читает»), buyruq («читай»), shart («читал бы»). Imlo: «что делает? — учится» («-тся», 3-shaxs); «что делать? — учиться» («-ться», infinitiv). Tekshirish: «что делает? / что делать?» savolini bering.

shaxsI tuslanishII tuslanish
я-ю / -у-ю / -у
ты-ешь-ишь
он, она-ет-ит
мы-ем-им
вы-ете-ите
они-ут / -ют-ат / -ят
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi rus tilida gapiradigan do‘stiga kecha nima qilganini, hozir nima qilayotganini va ertaga nima qilishini aytmoqchi. Fe’l zamonlarini bilgani uchun u uchala vaqtni aniq beradi. Do‘sti rejani tushunadi.

Kim ishlatadi

Tarjimon, kotib va gid o‘tgan, hozirgi va kelasi ishlarni rus tilida aniq yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

Kecha, bugun va ertaga uchun bittadan qisqa gap tuzib, rus tilida ayting.

Namunalar
«Мой день». «Утром я встаю, умываюсь и завтракаю. В школе я учусь, а после уроков читаю книги. Вчера я прочитал рассказ о путешествии, а завтра прочитаю новую главу. Если бы у меня было больше времени, я бы читал ещё больше. Хочу учиться хорошо!» (Mazmuni: kun tartibi — turli zamon va mayllar.)
Tuslanish: «читать» — «я читаю, ты читаешь, он читает, мы читаем, вы читаете, они читают». «говорить» — «я говорю, ты говоришь, он говорит, мы говорим, вы говорите, они говорят».
Sinfda faoliyat

«Zamonni top!» O‘qituvchi gap aytadi: «Вчера мы играли.», «Сейчас я читаю.», «Завтра я напишу.» O‘quvchilar qo‘llarini ko‘taradi: o‘ng qo‘l — o‘tgan, ikkala qo‘l — hozirgi, chap qo‘l — kelasi zamon.

Mashq
1
«говорить» fe’lini hozirgi zamonda 3-shaxs ko‘plikda yozing.
2
«Он учи…ся» — «-тся» yoki «-ться»? «Он хочет учи…ся.»
3
Fe’lni shaxsga moslang: «Мы (читать) книгу.» «Вы (смотреть) фильм.»
4
Nega «смотреть» 2-tuslanishga kiradi, garchi «-еть» bilan tugasa ham?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUrug‘ sayohatchisiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →