ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Mehribon so‘zlar: kichraytirish qo‘shimchalari

Darslar 1 · 1 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
1

Mehribon, erkalovchi munosabatni ifodalash (kichraytirish qo‘shimchalari)

Darslik, 4–8-betlar
MaqsadIsmlarga kichraytirish-erkalash qo‘shimchalarini qo‘shib, mehribon so‘zlar yasash va yaqin kishilarga rus tilida mehr bilan murojaat qilish.
Yangi so‘zlar
mehribon, erkalovchi · ласковыйkichraytirish qo‘shimchasi · уменьшительный суффиксopacha (singilcha) · сестричкаkitobcha · книжка
Tushuntirish

Rus tilida otlarga kichraytirish-erkalash qo‘shimchalari qo‘shiladi: bu so‘z narsaning kichikligini yoki so‘zlovchining mehrini bildiradi. Erkak jinsdagi otlarda «-ик-», «-чик-», «-ок-», «-ек-» ishlatiladi: «дом» — «домик», «костюм» — «костюмчик», «сын» — «сынок», «внук» — «внучек». Ayol jinsida «-к-», «-очк-», «-ечк-», «-ичк-», «-еньк-», «-ёнк-» uchraydi: «трава» — «травка», «мама» — «мамочка», «Аня» — «Анечка», «сестра» — «сестричка», «дочь» — «доченька», «сестра» — «сестрёнка». O‘rta jinsda «-к-», «-ик-», «-ечк-», «-ц-», «-ышк-» qo‘llanadi: «облако» — «облачко», «окно» — «окошко», «солнце» — «солнышко». Qo‘shimcha qo‘shilganda ba’zan undosh almashadi («книга» — «книжка», «рука» — «ручка») va urg‘u o‘zgaradi («ветер» — «ветерОк»). Bunday so‘zlar yaqin odamlar bilan oddiy suhbatda yaxshi, ammo rasmiy muloqotda ishlatilmaydi: o‘qituvchiga «Анна Сергеевна» deb murojaat qilinadi.

jinsoxirimisol
он-ик, -чик, -окнос → носик · карман → карманчик · лист → листок
она-к-, -очк-, -ечк-, -еньк-сумка → сумочка · Лена → Леночка · птица → птичка
оно-ц-, -ышк-, -ечк-зерно → зёрнышко · слово → словечко
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi rus tilida gapiradigan kichik qo‘shnisiga tabrik kartochkasi yozadi. U oddiy so‘zni mehribon, kichraytirilgan shakliga almashtiradi va kartochka quruq emas, iliq chiqadi. Bola uni ovoz chiqarib o‘qib, jilmayadi.

Kim ishlatadi

Bolalar bog‘chasi tarbiyachisi, hamshira va ertak aytuvchi bolalar o‘zini xotirjam his qilishi uchun mehribon, kichraytirilgan so‘zlarni ishlatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Rus tilidagi o‘zingiz bilgan istalgan ot so‘zni tanlab, uning mehribon shaklini ovoz chiqarib ayting. Ishonchingiz komil bo‘lmasa, o‘qituvchidan so‘rang.

Namunalar
«Бабушкин домик». «Я еду к бабушке. У неё уютный домик, а в садике растёт мягкая травка и цветут яркие цветочки. Бабушка встречает меня на крылечке: — Внучек мой, заходи! — и ставит на столик чашечку чая.» (Mazmuni: nabira buvisining uyiga borib, mehribon so‘zlar eshitadi.)
Misollar: «стол» — «столик», «лампа» — «лампочка», «зеркало» — «зеркальце», «платок» — «платочек», «перо» — «пёрышко», «рыба» — «рыбка».
Sinfda faoliyat

«Mehribon so‘z zanjiri». Sinf doira bo‘lib turadi. O‘qituvchi oddiy ot aytadi («кот»), navbatdagi o‘quvchi uni erkalab aytadi («котик»), keyingisi esa shu so‘z bilan qisqa gap tuzadi («Котик спит.»). Xato qilgan o‘yindan chiqadi.

Mashq
1
«стул», «лампа», «ветер», «дом» so‘zlariga kichraytirish qo‘shimchasi qo‘shing.
2
Singlingiz Nina va buvingizga rus tilida mehr bilan qanday murojaat qilasiz?
3
«книга» → «книжка» va «рука» → «ручка» so‘zlarida qanday undosh almashinuvi bor?
4
Nega o‘qituvchiga «Здравствуйте, Анечка!» deb aytish noto‘g‘ri? Tushuntiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYosh tadqiqotchilar klubiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →