ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Qayerdan va qayerda: predloglar

Darslar 10–11 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
10

Harakatning boshlanish va tugash nuqtalari

Darslik, 47–49-betlar
MaqsadHarakatning boshlanish va tugash nuqtasini «из, с, от, до» predloglari va Roditelniy (qaratqich) kelishigi bilan ifodalash.
Yangi so‘zlar
qayerdan? · откуда?qayergacha? · докуда? до чего?bekat · остановкаvokzal · вокзал
Tushuntirish

Harakat qayerdan («откуда»?) boshlanib, qayergacha («до чего»?) davom etishini aytish uchun otlar qaratqich kelishigida («родительный падеж») predloglar bilan ishlatiladi: «из», «с», «от», «до». «Из» — «в» predlogi bilan javob berilgan joydan: «в Ташкенте — из Ташкента, в школе — из школы». «С» — «на» bilan javob berilgan joydan: «на празднике — с праздника, на уроке — с урока». «От» — odamdan yoki biror narsa yonidan: «у друга — от друга, у доски — от доски». «До» — chegara, tugash nuqtasi: «до вокзала, до улицы Мукими». Qaratqich kelishigi oxirlari: erkak jinsda «-а»/«-я» («Ташкента»), ayol jinsda «-ы»/«-и» («Хивы», «школы», «станции»), o‘rta jinsda «-а»/«-я» («села», «моря»). Misol: «Новая дорога ведёт от станции метро до парка.»

в → из · на → с · у → от
qayerda?qayerdan?
в городеиз города
на рынкес рынка
у врачаот врача
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Vokzaldagi jadvalda rus tilida «из города до станции» kabi yozuvlar bor. O‘quvchi yo‘l qayerdan qayergacha ekanini o‘qib, to‘g‘ri poyezdni topadi. Jadval tushunarli bo‘lib qoladi.

Kim ishlatadi

Dispetcher, haydovchi va turist yo‘lboshchisi marshrutning boshi va oxirini rus tilida aytadi.

Bugun sinab ko‘ring

Maktab ichida qaysi xonadan chiqib, qaysi xonaga borayotganingizni rus tilida «из» va «в» yoki «до» bilan ayting.

Namunalar
«Маршрут автобуса». «Автобус номер семь идёт от вокзала до университета. Сначала он едет по проспекту, потом поворачивает к парку. Пассажиры выходят из автобуса у библиотеки. Дети возвращаются с урока домой.» (Mazmuni: avtobus yo‘li boshlanish va tugash nuqtalari bilan.)
Juftliklar: «Был в Хиве — приехал из Хивы.» «Был на концерте — пришёл с концерта.» «Стоял у окна — отошёл от окна.» «Ехал от дома до школы.»
Sinfda faoliyat

«Marshrut». O‘quvchi xaritada ikki shahar tanlaydi, sinf «Откуда и докуда?» deb so‘raydi. Javob: «От Ташкента до Самарканда.» Keyin «Откуда он приехал?» — «Из Бухары.»

Mashq
1
«Я был в Хиве.» — «Я приехал … ». Qaysi predlog va shakl?
2
«на уроке» → ? (qayerdan chiqdi)
3
Qavsdagi so‘zni to‘g‘ri shaklga qo‘ying: «Автобус идёт от (вокзал) до (университет).»
4
Nega «в школе» → «из школы», lekin «на почте» → «с почты»?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBog‘ hosili tanaffusdan oldinHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →