ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Umumiy maxraj va kasrlarni taqqoslash

Darslar 11–12 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
12

Har xil maxrajli kasrlarni taqqoslash

Darslik, 43–46-betlar
MaqsadHar xil maxrajli kasrlarni taqqoslashni o‘rganish.
Yangi so‘zlar
taqqoslash · comparingkatta · greaterkichik · smallerketma-ketlik · order / sequence
Tushuntirish

Har xil maxrajli kasrlarni taqqoslash uchun avval ularni umumiy maxrajga keltiramiz, keyin suratlarni solishtiramiz: suratni katta bo‘lgan kasr katta. Maxrajlari bir xil bo‘lsa, surati katta kasr katta. Suratlari bir xil bo‘lsa, maxraji kichik kasr katta, chunki bo‘laklar yirikroq. To‘g‘ri kasr 1 dan kichik, noto‘g‘ri kasr 1 dan katta yoki unga teng. Bu faktlar taqqoslashni tezlashtiradi.

★Esda tuting
Maxrajlari teng: surati katta kasr katta. Suratlari teng: maxraji kichik kasr katta.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ikki sinf qayta ishlash uchun makulatura yig‘moqda, maqsad bir xil. Birinchi sinf maqsadning 3/4 qismiga, ikkinchisi 4/5 qismiga yetdi. Umumiy maxrajda 15/20 va 16/20, demak ikkinchi sinf maqsadga yaqinroq.

Kim ishlatadi

Trener natijalarni solishtiradi, dehqon ikki dalaning qaysi biriga ko‘proq qism ekilganini aniqlaydi, hisobchi ikki hisobotdagi ulushlarni taqqoslaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir xil ikkita 20 sm li qog‘oz tasmaning birini 3/4, ikkinchisini 4/5 qismigacha bo‘yab, qaysisi uzunroq ekanini oldindan taxmin qiling va chizg‘ich bilan tekshiring.

Namunalar
15181418
Qismlarni bosib bo‘yang
5/6 va 7/9: EKUK(6, 9) = 18. 5/6 = 15/18, 7/9 = 14/18. 15 > 14, demak 5/6 > 7/9.
3835
Qismlarni bosib bo‘yang
3/8 va 3/5: suratlari teng, 5 < 8, shuning uchun 3/5 > 3/8.
Sinfda faoliyat

«Kasr zinapoyasi»: har bir o‘quvchiga kasr yozilgan kartochka beriladi. Ular kasrlarni o‘sish tartibida bir qatorga tizilishadi. Tartibni umumiy maxrajga keltirib, sinf bilan birga tekshiriladi.

Mashq
1
3/4 va 5/7 ni taqqoslang (>, <).
2
1/2, 2/3, 3/5 kasrlarni o‘sish tartibida yozing.
3
Ali kitobning 3/5 qismini, Bobur 4/7 qismini o‘qidi. Kim ko‘proq o‘qigan?
4
Nima uchun 3/8 < 3/5, garchi 8 > 5 bo‘lsa ham?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNovvot uchun idishHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →