☰ Mundarija · Matematika

Takrorlash: ma’lumotlar va kombinatorika

Darslar 59 · 1 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
59

Yakuniy takrorlash: ma’lumotlar

Darslik, 233-bet
MaqsadJadvallar, diagrammalar, statistik ko‘rsatkichlar va kombinatorika bo‘yicha o‘tilganlarni takrorlash.
Yangi so‘zlar
o‘rta arifmetik · meanmoda · modemediana · medianko‘paytirish qoidasi · multiplication rule
Tushuntirish

Ma’lumotlarni jadval va diagramma bilan ko‘rsatamiz: ustunli diagramma qiymatlarni taqqoslaydi, chiziqli diagramma o‘zgarishni, doiraviy diagramma butunning qismlarini ko‘rsatadi (butun doira 360°, p% li sektor 360° · p : 100). Sonlar qatori uchun: o‘rta arifmetik — yig‘indi : soni; o‘zgarish kengligi — eng katta − eng kichik; moda — eng ko‘p uchraydigan son; mediana — tartiblangan qatorning o‘rtasi. Kombinatorikada «yoki» holatida usullar qo‘shiladi (m + n), «ham ... ham» holatida ko‘paytiriladi (m · n).

Namunalar
12, 15, 11, 15, 17, 15, 13: yig‘indi 98, soni 7, o‘rta arifmetik 14; o‘zgarish kengligi 17 − 11 = 6; moda 15; tartiblangan qator 11, 12, 13, 15, 15, 15, 17 — mediana 15.
Menyuda 3 xil sho‘rva va 4 xil ikkinchi taom bor. Tushlik (sho‘rva va ikkinchi taom) 3 · 4 = 12 xil bo‘ladi; faqat bitta taom tanlansa, 3 + 4 = 7 usul.
Sinfda faoliyat

«Ma’lumot yig‘uvchilar»: sinf kunlik uyqu soatlari bo‘yicha ma’lumot yig‘adi, jadval va diagramma tuzadi, o‘rta arifmetik va modani hisoblaydi. Guruhlar topilgan ko‘rsatkichlardan bitta xulosa yozadi.

Mashq
1
12, 15, 11, 15, 17, 15, 13 sonlarning o‘rta arifmetigini toping.
2
Shu qatorning o‘zgarish kengligini toping.
3
3 xil sho‘rva va 4 xil ikkinchi taomdan necha xil tushlik tuzish mumkin?
4
Poyabzal do‘koni uchun qaysi ko‘rsatkich foydaliroq: o‘rta arifmetik yoki moda? Nima uchun?