ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Takrorlash: bo‘linish va har xil maxrajli kasrlar

Darslar 52–53 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
52

Yakuniy takrorlash: sonlarning bo‘linish belgilari

Darslik, 227-bet
MaqsadBo‘linish belgilari, tub sonlar, EKUB va EKUK bo‘yicha o‘tilganlarni takrorlash.
Yangi so‘zlar
bo‘linish belgisi · divisibility testtub ko‘paytuvchi · prime factorEKUB · GCDEKUK · LCM
Tushuntirish

Bo‘linish belgilari: 2 ga — oxirgi raqam juft; 5 ga — oxirgi raqam 0 yoki 5; 10 ga — oxirgi raqam 0; 3 va 9 ga — raqamlar yig‘indisi mos ravishda 3 yoki 9 ga bo‘linadi. Tub son faqat 1 ga va o‘ziga bo‘linadi. Murakkab sonni tub ko‘paytuvchilarga ajratish EKUB va EKUK topishga yordam beradi: EKUB — umumiy tub ko‘paytuvchilarni eng kichik daraja bilan, EKUK — barcha tub ko‘paytuvchilarni eng katta daraja bilan ko‘paytirish. Doim a · b = EKUB(a, b) · EKUK(a, b) tengligi o‘rinli. Agar son 2 ga ham, 3 ga ham bo‘linsa, u 6 ga bo‘linadi, chunki 2 va 3 o‘zaro tub.

Bo‘luvchiBelgisi
2oxirgi raqam juft
5oxirgi raqam 0 yoki 5
10oxirgi raqam 0
3raqamlar yig‘indisi 3 ga bo‘linadi
9raqamlar yig‘indisi 9 ga bo‘linadi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bir sinf maktab bog‘ini har 4 kunda, boshqa sinf har 6 kunda sug‘oradi. Ular dushanba kuni birga boshlashdi. 4 ning karralari 4, 8, 12, 6 ning karralari 6, 12, shuning uchun ular EKUK(4; 6) = 12 kundan keyin yana birga sug‘oradi.

Kim ishlatadi

Dispetcher transport jadvalini tuzadi, musiqachi ikki ritmning mos tushishini topadi, o‘qituvchi o‘quvchilarni teng guruhlarga bo‘ladi.

Bugun sinab ko‘ring

Ikki ishni (masalan, har 2 kunda va har 3 kunda) taqvimda belgilang va ular qaysi kuni birga to‘g‘ri kelishini toping.

Namunalar
3 780: oxiri 0 — 2, 5, 10 ga bo‘linadi; raqamlar yig‘indisi 3 + 7 + 8 + 0 = 18 — 3 va 9 ga ham bo‘linadi.
366032 · 2 · 35
36 = 2² · 3², 60 = 2² · 3 · 5. EKUB = 2² · 3 = 12, EKUK = 2² · 3² · 5 = 180. Tekshiruv: 12 · 180 = 2 160 = 36 · 60.
Sinfda faoliyat

«Raqam detektivi»: har bir guruh 4 xonali sonni oladi va u qaysi sonlarga (2, 3, 5, 9, 10) bo‘linishini bo‘lmasdan aniqlaydi. Boshqa guruh bo‘lib tekshiradi. Eng ko‘p to‘g‘ri aniqlagan guruh yutadi.

Mashq
1
4 725, 3 960, 1 234 sonlaridan qaysilari 9 ga bo‘linadi?
2
180 ni tub ko‘paytuvchilarga ajrating.
3
EKUB(36, 60) = 12 bo‘lsa, EKUK(36, 60) ni toping.
4
Nima uchun 2 ga ham, 3 ga ham bo‘linadigan son 6 ga bo‘linadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOvqatlantirgich navbatiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →