Sodda hollarda bir noma’lumli kasr koeffitsiyentli chiziqli tenglamalar
Kasr koeffitsiyentli tenglamani ikki usulda yechish mumkin. Birinchisi: noma’lumli hadni bir tomonga yig‘ib, koeffitsiyentga bo‘lamiz: (2/3)x = 8 da x = 8 : 2/3 = 8 · 3/2 = 12. Ikkinchisi: tenglamaning ikkala tomonini maxrajlarning eng kichik umumiy karralisiga ko‘paytirib, kasrlardan qutulamiz. Masalan, x/2 + x/3 = 10 ni 6 ga ko‘paytiramiz: 3x + 2x = 60, 5x = 60, x = 12. Tekshiruv: 12/2 + 12/3 = 6 + 4 = 10.
Maktab avtobusidagi o‘rindiqlarning 3/4 qismi band, ya’ni 27 o‘quvchi o‘tirgan. O‘rindiqlar soni x bo‘lsa, (3/4)x = 27, x = 27 · 4/3 = 36. Avtobusda 36 ta o‘rindiq bor va 9 tasi bo‘sh.
Tashuvchi kompaniya yo‘lovchilar sig‘imini hisoblaydi, tadbirkor qismi ma’lum zaxiradan butun hajmni topadi, o‘qituvchi sinfdagi o‘quvchilar sonini ulushdan aniqlaydi.
Uydagi kitob javonining bir qismi to‘lgan bo‘lsa, shu ulushdan javonda jami nechta kitob sig‘ishini taxmin qilib ko‘ring.
«Maxrajdan qutul»: guruhlar kartochkada kasrli tenglamani oladi. Ular tenglamani qaysi songa ko‘paytirsa maxrajlar yo‘qolishini topib, tenglamani yangi ko‘rinishda yozadi va yechadi.