Tub va murakkab sonlar
Faqat ikkita bo‘luvchisi bor, ya’ni faqat 1 ga va o‘ziga bo‘linadigan natural son tub son deyiladi. Ikkitadan ortiq bo‘luvchisi bor natural son murakkab son deyiladi. 1 soni na tub, na murakkab, chunki uning bitta bo‘luvchisi bor. 2 soni — yagona juft tub son, boshqa barcha juft sonlar 2 ga bo‘linadi va murakkab. Dastlabki tub sonlar: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47. Qadimgi yunon olimi Eratosfen tub sonlarni topish uchun sonlar jadvalidan murakkab sonlarni ketma-ket o‘chirib chiqish usulini taklif qilgan.
Mahalla tadbiriga 13 ta stul keldi. Ularni 1 qatordan ko‘p, har qatorda bir xil sondagi to‘rtburchak qilib terib bo‘lmaydi, chunki 13 tub son. 12 ta stulni esa 3 qator qilib, har qatorda 4 tadan terish mumkin.
Dasturchilar parollar va xabarlarni himoyalashda katta tub sonlardan foydalanadi, matematiklar sonlarning tuzilishini o‘rganadi, o‘qituvchi sinfni teng qatorlarga o‘tqazadi.
11 ta tugma yoki tosh bilan teng qatorli to‘rtburchak yasab ko‘ring, keyin 12 ta bilan sinang va farqini tushuntiring.
«Jonli g‘alvir»: 2 dan 50 gacha sonlar kartochkalarda bolalarga tarqatiladi. O‘qituvchi «2 ning karralilari o‘tirsin!» deydi, keyin 3, 5, 7 ning karralilari. Oxirida turib qolganlar tub sonlarni ko‘rsatadi.