☰ Mundarija · Matematika

Qarama-qarshi sonlar, modul va sonlarni taqqoslash

Darslar 29–30 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
29

Qarama-qarshi sonlar. Sonning moduli

Darslik, 132–137-betlar
MaqsadQarama-qarshi sonlar va sonning modulini bilish; modulni hisoblash.
Yangi so‘zlar
qarama-qarshi sonlar · opposite numbersmodul · absolute value (modulus)koordinata boshi · originmasofa · distance
Tushuntirish

Koordinata boshidan bir xil masofada, lekin qarama-qarshi tomonda joylashgan ikki son qarama-qarshi sonlar deyiladi: a va −a. Masalan, 7 va −7. 0 ning qarama-qarshi soni o‘zi, −(−a) = a. Sonning moduli — shu songa mos nuqtadan koordinata boshigacha bo‘lgan masofa. U |a| deb yoziladi: |−5| = 5, |5| = 5, |0| = 0. Modul hech qachon manfiy bo‘lmaydi. Qarama-qarshi sonlarning modullari teng: |a| = |−a|.

Namunalar
−7 ning qarama-qarshisi 7, 12 niki −12. |−3| + |5| = 3 + 5 = 8.
Moduli 6 ga teng sonlar: 6 va −6, chunki ikkalasi ham 0 dan 6 birlik uzoqda.
Sinfda faoliyat

«Ko‘zgu»: yerdagi son o‘qida 0 «ko‘zgu» vazifasini bajaradi. O‘qituvchi son aytadi, o‘quvchi ko‘zgudagi aksini — qarama-qarshi sonni topib turadi. Keyin shu ikki o‘quvchi 0 dan qancha masofada turganini sanaydi (modul).

Mashq
1
−7 ga qarama-qarshi sonni yozing.
2
|−12| ni toping.
3
|−3| + |5| ni hisoblang.
4
Nima uchun sonning moduli manfiy bo‘lmaydi?