ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Qarama-qarshi sonlar, modul va sonlarni taqqoslash

Darslar 29–30 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
29

Qarama-qarshi sonlar. Sonning moduli

Darslik, 132–137-betlar
MaqsadQarama-qarshi sonlar va sonning modulini bilish; modulni hisoblash.
Yangi so‘zlar
qarama-qarshi sonlar · opposite numbersmodul · absolute value (modulus)koordinata boshi · originmasofa · distance
Tushuntirish

Koordinata boshidan bir xil masofada, lekin qarama-qarshi tomonda joylashgan ikki son qarama-qarshi sonlar deyiladi: a va −a. Masalan, 7 va −7. 0 ning qarama-qarshi soni o‘zi, −(−a) = a. Sonning moduli — shu songa mos nuqtadan koordinata boshigacha bo‘lgan masofa. U |a| deb yoziladi: |−5| = 5, |5| = 5, |0| = 0. Modul hech qachon manfiy bo‘lmaydi. Qarama-qarshi sonlarning modullari teng: |a| = |−a|.

−8−7−6−5−4−3−2−1012345678−707
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab hovlisida o‘rta chiziqdan 4 qadam o‘ngga yoki 4 qadam chapga tursangiz, chiziqdan masofa bir xil: |4| = |−4| = 4. Tomoni boshqa, masofasi teng.

Kim ishlatadi

Sifat nazoratchisi detal o‘lchamidan og‘ishning kattaligini yo‘nalishiga qaramay baholaydi, sportchi marradan masofani o‘lchaydi, navigator manzildan uzoqligini hisoblaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Xonada chiziq yoki tasma qo‘yib, ikki tomonga 3 qadam tashlang va ikkala masofa tengligini tekshiring.

Namunalar
−7 ning qarama-qarshisi 7, 12 niki −12. |−3| + |5| = 3 + 5 = 8.
−8−7−6−5−4−3−2−1012345678−606
Moduli 6 ga teng sonlar: 6 va −6, chunki ikkalasi ham 0 dan 6 birlik uzoqda.
Sinfda faoliyat

«Ko‘zgu»: yerdagi son o‘qida 0 «ko‘zgu» vazifasini bajaradi. O‘qituvchi son aytadi, o‘quvchi ko‘zgudagi aksini — qarama-qarshi sonni topib turadi. Keyin shu ikki o‘quvchi 0 dan qancha masofada turganini sanaydi (modul).

Mashq
1
−7 ga qarama-qarshi sonni yozing.
2
|−12| ni toping.
3
|−3| + |5| ni hisoblang.
4
Nima uchun sonning moduli manfiy bo‘lmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTuproq qopi tokchagaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →