☰ Mundarija · Matematika

Musbat va manfiy sonlarni ko‘paytirish va bo‘lish

Darslar 35–36 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
35

Sonlarni ko‘paytirish

Darslik, 165–167-betlar
MaqsadMusbat va manfiy sonlarni ko‘paytirish ishora qoidalarini bilish va qo‘llash.
Yangi so‘zlar
ishora qoidasi · sign ruleko‘paytma · productko‘paytuvchi · factormodul · absolute value
Tushuntirish

Sonlarni ko‘paytirish uchun avval modullarini ko‘paytiramiz, so‘ng ishorani aniqlaymiz. Bir xil ishorali sonlar ko‘paytmasi musbat: (+)(+) = +, (−)(−) = +. Har xil ishorali sonlar ko‘paytmasi manfiy: (+)(−) = −, (−)(+) = −. Masalan, (−4) · 6 = −24, (−5) · (−7) = 35. Bir nechta ko‘paytuvchida manfiylar soni juft bo‘lsa, ko‘paytma musbat, toq bo‘lsa manfiy. Nolga ko‘paytirganda har doim 0 chiqadi.

Namunalar
(−4) · 6: 4 · 6 = 24, ishoralar har xil, javob −24. (−5) · (−7): 35, ishoralar bir xil, javob +35.
(−2) · (−3) · (−4): uchta manfiy (toq), shuning uchun manfiy: −(2 · 3 · 4) = −24.
Sinfda faoliyat

«Ishora poygasi»: kartochkalarda ko‘paytirish misollari. Birinchi navbatda faqat ishorani aytish kerak (musbat/manfiy), keyin to‘liq javob. Jamoalar ishorani to‘g‘ri aytsa, ochko oladi.

Mashq
1
(−7) · 8 ni hisoblang.
2
(−9) · (−6) ni hisoblang.
3
(−2) · (−3) · (−4) ni hisoblang.
4
Nima uchun (−1) · (−2) = 2? 3 · (−2), 2 · (−2), 1 · (−2), 0 · (−2) qatoriga qarang.