ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Jadvallar va diagrammalar

Darslar 42–43 · 2 ta dars · M.A. Mirzaahmedov, A.A. Rahimqoriyev, Sh.N. Ismailov, M.A. To‘xtaxodjayeva. Matematika 6-sinf, 2-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
42

Jadvallar

Darslik, 197–199-betlar
MaqsadJadvallarni o‘qish va tuzish; jadvaldagi ma’lumotlarni yig‘ish va solishtirish.
Yangi so‘zlar
jadval · tableqator · rowustun · columnjami · total
Tushuntirish

Jadval ma’lumotlarni berishning eng qulay usullaridan biri. U qatorlar va ustunlardan iborat; ular kesishgan katakda tegishli ma’lumot yoziladi. Jadval nomi nima haqida ekanini aytadi, qator va ustun sarlavhalari esa har bir katakning ma’nosini bildiradi. Ko‘pincha oxirgi qator yoki ustunda «Jami» yoziladi: u qatordagi (ustundagi) sonlar yig‘indisi. Jami qiymatlarni ikki xil usulda — qatorlar bo‘yicha va ustunlar bo‘yicha — hisoblab, hisobni tekshirish mumkin: ikkala natija bir xil chiqishi kerak.

Ekilgan daraxtlar
MartAprelJami
6-A538
6-B448
Jami9716
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Uch guruh ikki hafta davomida qayta ishlash uchun makulatura yig‘di. Jadvalda: birinchi guruh 10 va 14 kg, ikkinchisi 12 va 9 kg, uchinchisi 8 va 11 kg. Qator bo‘yicha jami 24, 21 va 19 kg; ustun bo‘yicha 1-hafta 30 kg, 2-hafta 34 kg. Umumiy jami 64 kg, ikki usul ham bir xil natija beradi.

Kim ishlatadi

Maktab hamshirasi o‘lchovlarni jadvalga yozadi, dispetcher avtobus qatnov jadvalidan foydalanadi, sotuvchi zaxira hisobini yuritadi.

Bugun sinab ko‘ring

Oilangizdagi yoki sinfdagi 3 kishining haftadagi bir mashg‘ulotini jadvalga yozing va qator hamda ustun jamlarini solishtiring.

Namunalar
Sinflar daraxt ekdi: 6-A — mart 5, aprel 3; 6-B — mart 4, aprel 4. Mart bo‘yicha jami 5 + 4 = 9, aprel bo‘yicha 3 + 4 = 7, hammasi 16.
05101512159DushanbaSeshanbaChorshanbabet
Kitob o‘qish jadvali: dushanba 12, seshanba 15, chorshanba 9 bet. Uch kunda jami 12 + 15 + 9 = 36 bet.
Sinfda faoliyat

«Sinf so‘rovnomasi»: o‘quvchilar sevimli fan haqida so‘rov o‘tkazib, natijani jadvalga yozadi (qator — fan, ustun — o‘g‘il/qiz). Jami sonlarni qator va ustun bo‘yicha hisoblab, tekshiradi.

Mashq
1
Kitob o‘qish jadvalida dushanba 12, seshanba 15, chorshanba 9 bet. Uch kunda jami necha bet?
2
6-A sinf mart oyida 5, aprelda 3 ta, 6-B sinf mart oyida 4, aprelda 4 ta daraxt ekdi. Hamma ekilgan daraxtlar soni nechta?
3
Jadvalda «jami» katagi nimani bildiradi?
4
Nima uchun jami qiymatni ham qator, ham ustun bo‘yicha hisoblash foydali?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBayram sovg‘asi: so‘rovnomaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →