30
Sonlarni taqqoslash. Miqdorlarning o‘zgarishi
Darslik, 138–142-betlar
MaqsadButun sonlarni taqqoslash; miqdorning o‘zgarishini hisoblash.
Yangi so‘zlar
taqqoslash · comparisono‘zgarish · changekatta · greaterkichik · smaller
Tushuntirish
Son o‘qida o‘ngroqda turgan son kattaroq. Shuning uchun har qanday musbat son nol dan, nol esa har qanday manfiy sondan katta. Ikki manfiy sondan moduli kichigi katta: −2 > −5, chunki −2 o‘ngroqda. Masalan, −1 > −100, garchi 1 < 100 bo‘lsa ham. Miqdorning o‘zgarishi oxirgi qiymatdan boshlang‘ich qiymatni ayirib topiladi: o‘zgarish = oxirgi − boshlang‘ich. Musbat o‘zgarish — o‘sish, manfiy o‘zgarish — kamayish.
Namunalar
−7 va −3: −3 o‘ngroqda, demak −7 < −3. O‘sish tartibi: −8 < −2 < 0 < 5.
Ertalab −6 °C, tushda +4 °C. −6 dan 0 gacha 6 gradus, 0 dan +4 gacha yana 4 gradus: o‘zgarish +10, ya’ni 6 + 4 = 10 °C ga isidi.
Sinfda faoliyat
«Harorat jadvali»: guruhlar 5 kun harorati (−8, −2, 0, 3, −5) jadvalini oladi. Ular kunlarni eng sovuqdan eng issiqqacha tartiblaydi va ketma-ket kunlar orasidagi o‘zgarishlarni hisoblaydi.
Mashq
1
−7 va −3 ni taqqoslang (>, <).
<
2
−2, 5, −8, 0 sonlarni o‘sish tartibida yozing.
−8, −2, 0, 5
3
Ertalab harorat −6 °C, tushda +4 °C bo‘ldi. Harorat necha gradusga o‘zgardi?
10
4
Nima uchun −1 > −100, garchi 1 < 100 bo‘lsa ham?
−1 son o‘qida −100 dan o‘ngroqda: 100 birlik qarz 1 birlik qarzdan ko‘p.