🎯 Missiya: Tuproq qopini 70 N li kuch bilan tokchagacha qanday ko‘taramiz?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
S
Sinf rahbariSinfimiz bahorga qalamchalar o‘tqazadi. 12 kg tuproq qopi maktab podvalida turibdi, uni issiqxona tokchasiga chiqarish kerak.
A
AnvarMen bosh bo‘laman. Hovli sathi — 0. Podval poli −2 m, tokcha +1,5 m da.
Z
Zarinada −2 dan 1,5 gacha : 2 + 1,5 = 3,5 m. Ya’ni −2 + 3,5 = 1,5.
J
JasurTaqqoslash: +1,5 > 0 > −2. Yuqori son o‘ngroqda turadi.
Siz
Tekshirdim: 1,5 − (−2) = 3,5. Qopni 3,5 m ko‘tarish kerak.
Matematika
🔒Qulf 1: Podvaldan tokchagacha
Topshiriq: −3 dan 4 gacha masofa qancha?
🔑 Kalit: Podval (−2 m) dan tokcha (+1,5 m) gacha ko‘tarish balandligi 1,5 − (−2) = 3,5 m.
Z
ZarinaPodvalda qoida: «Qopni ko‘taring!», «Arqonni torting!». Ikkinchi shaxs : «bor», «borgin», hurmat bilan «boring».
A
Anvar qo‘shimchasiz o‘zak: «yoz». Kuchaytirish uchun -gin: «yozgin». yoki hurmat uchun -ing: «yozing».
J
Jasur: «Arqon uzun bo‘lsa, tokchagacha yetadi». Zamon, mayl va shaxs qo‘shimchalari bir-biriga ulanadi.
Ona tili
🔒Qulf 2: Buyruq va iltimos
Topshiriq: Qaysi shakl hurmat bilan aytilgan iltimos?
Seshanba
M
MalikaLaboratoriya: chizg‘ich tayanchda muvozanatda. Chap yelkaga 2 ta 50 g yuk (1 N) ni 20 sm da, o‘ngga 1 ta yukni (0,5 N) 40 sm da osdik. Chizg‘ich gorizontal turdi.
AnvarRichag bilan kichik kuch bilan katta yukni ko‘tarish mumkin, lekin yuk faqat ozgina ko‘tariladi.
Fizika
🔒Qulf 3: Richag laboratoriyasi
Topshiriq: F₁ = 2 N, l₁ = 10 sm. l₂ = 5 sm bo‘lsa, muvozanatda F₂ qancha?
A
AzizCan you cook palov? Wash the rice. Cut the carrots and onions. Fry the meat. Add the carrots and water. Finally add the rice 🍚
M
MalikaFor a picnic we usually take plates, forks and spoons. We often go for a picnic in spring.
Z
ZarinaHow often do you eat fast food? – Sometimes. Once a week. I don’t often eat it because it’s expensive.
Ingliz tili
🔒Qulf 4: Picnic menu
Topshiriq: Qaysi gap to‘g‘ri?
Chorshanba
A
AnvarQop 12 kg, ya’ni taxminan 120 N. O‘qituvchi qoidasi: bola arqonni 70 N dan ortiq kuch bilan tortmasin.
M
Malikalar kuchni yoki uning yo‘nalishini o‘zgartiradi. kuchda yutuq bermaydi, faqat yo‘nalishni o‘zgartiradi: pastga tortib, yukni yuqoriga ko‘taramiz.
Z
Zarina kuchda 2 marta yutuq beradi, lekin yo‘lda 2 marta yutqazamiz. 120 N yuk uchun 60 N yetadi, arqon esa 2 marta ko‘p tortiladi.
J
Jasur ham kuchni kamaytiradi, va vint ham. Lekin podvalda qiya yo‘l yo‘q.
Fizika
🔒Qulf 5: Blok nima qiladi?
Topshiriq: Qo‘zg‘aluvchan blok qancha yutuq beradi?
🔑 Kalit: Qop ≈120 N, bola ≤70 N; qo‘zg‘aluvchan blok kuchni 2 marta kamaytiradi (60 N), yo‘lni 2 marta ko‘paytiradi.
Z
ZarinaGeografiyadan: Yer o‘z o‘qi atrofida aylanadi, uzunligi taxminan 40 000 km. Unga parallel chiziqlar — lar, qutblarni tutashtiruvchilar — lar.
A
AnvarJoyning — kenglik va uzunlik. Balandlik ikki xil: dengiz sathidan, boshqa nuqtadan.
J
JasurTokcha podval polidan 3,5 m, hovli sathidan 1,5 m balandda. Bu nisbiy balandlik.
Siz
Dengiz sathi 0 deb olinadi, chunki tinch suv tekis turadi. Omborda arqon esa atigi 8 m — o‘lchab ko‘rdim.
Tabiiy fanlar
🔒Qulf 6: Balandlik va koordinatalar
Topshiriq: Dengiz sathidan balandlik qanday ataladi?
🔑 Kalit: Omborda arqon atigi 8 m; tokcha podval polidan 3,5 m balandda (nisbiy balandlik).
Payshanba
M
MalikaQalamcha — : novdadan yangi o‘simlik o‘sadi. Boshqa usullar: , , ildizpoya, tuganak.
Z
ZarinaKuzda kun qisqaradi, xlorofill parchalanadi va sariq pigmentlar ko‘rinadi. Bargning tagida hosil bo‘ladi — .
A
AnvarQishda ko‘p o‘simlik da. lar esa bargini birdan to‘kmaydi.
Botanika
🔒Qulf 7: Qalamcha va xazonrezgilik
Topshiriq: Qalamcha ko‘payishning qaysi turi?
J
JasurAdabiyot: «Qoplon» va «Sobiq» hikoyalari — satirik hikoyalar. Unda odam, va bor. Matnni darslikdan o‘qing.
M
Malika — kulgi ichida haqiqatni aytish. Bu so‘zlarni yodda tutamiz, hikoyani bu yerda aytib o‘tirmaymiz.
Z
ZarinaRuscha sifat otga jins, son va kelishikda moslashadi: «большой мешок», «тяжёлая коробка», «новое ведро».
AdabiyotRus tili
🔒Qulf 8: Kinoya va sifatlar
Topshiriq: Qaysi ibora to‘g‘ri moslashgan?
S
Sinf rahbariPayshanba kuni qalamcha tuvaklariga yorliq yozayotib, har kim bittadan qisqa ma’lumot aytadi.
M
MalikaOkeaniyaning ko‘p orollari ekvatorial va tropik zonada: kunduzi +30, kechasi +23 °C, yog‘in 3000–4000 mm. Faqat Yangi Zelandiya subtropik va mo‘tadil zonada.
Z
ZarinaKokos palmasi shu yerda o‘sadi; kivi — uchmaydigan qush; lar Yangi Zelandiyaning tub aholisi.
A
Anvar — Janubiy qutb atrofidagi muz bilan qoplangan materik, maydoni taxminan 14 mln km².
J
JasurTarix: mil. av. VIII–VI asrlarda yunonlar ko‘p qurgan: yer kam edi, ko‘plar qarzdor yoki yersiz edi.
GeografiyaTarix
🔒Qulf 9: Besh daqiqalik ma’ruza
Topshiriq: Yunon koloniyalari qaysi asrlarda ko‘p tashkil etilgan?
Juma
S
Sinf rahbariJuma. Qopni qanday ko‘taramiz: qo‘lda, qo‘zg‘almas blok bilan yoki qo‘zg‘aluvchan blok bilan?
M
MalikaKalitlar: ko‘tarish 3,5 m; qop 120 N; bola ≤ 70 N; qo‘zg‘aluvchan blok kuchni 2 marta kamaytiradi.
J
JasurQo‘lda: 120 N > 70 N, bo‘lmaydi. Qo‘zg‘almas blok: arqonni 120 N bilan tortamiz, yana 70 dan ko‘p.
A
AnvarQo‘zg‘aluvchan blok: 120 : 2 = 60 N ≤ 70 N. Arqon 2 · 3,5 = 7 m tortiladi; omborda 8 m arqon bor.
Siz
Qo‘zg‘aluvchan blokni osdik, ustiga yo‘nalishni o‘zgartiruvchi qo‘zg‘almas blok ham. Qop tokchada! 🎉
Savol: 12 kg tuproq qopini podvaldan tokchagacha qanday ko‘tarish mumkin? Ko‘tarish balandligi 1,5 − (−2) = 3,5 m. Qop 120 N, bola esa 70 N dan ortiq tortmasligi kerak. Qo‘zg‘almas blok kuchni kamaytirmaydi, qo‘zg‘aluvchan blok 2 marta kamaytiradi: 60 N. Arqon 7 m tortiladi, 8 m arqon yetadi.
— 6-B jamoa
Topilgan kalitlar
Podval (−2 m) dan tokcha (+1,5 m) gacha ko‘tarish balandligi 1,5 − (−2) = 3,5 m.
Qop ≈120 N, bola ≤70 N; qo‘zg‘aluvchan blok kuchni 2 marta kamaytiradi (60 N), yo‘lni 2 marta ko‘paytiradi.
Omborda arqon atigi 8 m; tokcha podval polidan 3,5 m balandda (nisbiy balandlik).
Yulduzli savollar
Qop 90 N bo‘lsa, qo‘zg‘aluvchan blokda necha N bilan tortiladi?
Qaysi son katta: −7 yoki −2?
O‘ylab ko‘r: qopni 3,5 m ko‘tarish uchun qo‘zg‘aluvchan blokda arqon necha metr tortiladi?