Sonning bo‘luvchilari va karralilari
Agar a natural son b natural songa qoldiqsiz bo‘linsa, b soni a ning bo‘luvchisi, a esa b ning karralisi deyiladi. Masalan, 20 : 4 = 5 qoldiqsiz, demak 4 soni 20 ning bo‘luvchisi, 20 esa 4 ning karralisi. Har bir sonning bo‘luvchilaridan eng kichigi 1, eng kattasi esa sonning o‘zi. Sonning karralilari cheksiz ko‘p, eng kichigi esa sonning o‘zi. Bo‘luvchilarni topishda 1 dan boshlab sonlarga navbat bilan bo‘lib ko‘ramiz va juftlarini yozib boramiz.
Mahalladagi 28 nafar bola o‘yin uchun jamoalarga bo‘linmoqchi, hech kim ortib qolmasligi kerak. 28 = 4 · 7, shuning uchun 2, 4, 7 yoki 14 kishilik teng jamoalar tuzish mumkin: masalan, 4 ta jamoa, har birida 7 bola.
O‘qituvchi sinfni guruhlarga bo‘ladi, avtobus rejalovchisi o‘rindiqlarni qatorlarga teng taqsimlaydi, novvoy mahsulotni teng qutilarga joylaydi.
Soat siferblatidagi 12 ta soat belgisini (kerak bo‘lsa, chizib oling) teng guruhlarga bo‘lishning barcha usullarini toping.
| 1 · 12 | 2 · 6 | 3 · 4 |
|---|---|---|
| 1, 12 | 2, 6 | 3, 4 |
«Juftlarni top»: har bir o‘quvchiga 1 dan 36 gacha sonlardan biri beriladi. O‘qituvchi «24 ning bo‘luvchisi!» desa, 24 ning bo‘luvchisi bo‘lgan sonlarga ega o‘quvchilar o‘rnidan turadi. Keyin «6 ning karralisi!» deb takrorlanadi.