Poyada oziq moddalarning harakatlanishi
Mineral tuzlar erigan suv yog‘ochlikdagi o‘lik naylar orqali ildizdan barglar tomon ko‘tariladi. Buni tajribada ko‘rish mumkin: bargli novdani rangli suvga solib, 2–3 soatdan keyin kessak, faqat yog‘ochlik bo‘yalgan bo‘ladi. Barglarda hosil bo‘lgan organik moddalar (asosan shakar) lubdagi elaksimon naylar orqali boshqa organlarga yetkaziladi: shakar sabzi va lavlagi ildizmevasida, boshqa o‘simliklarning meva va urug‘ida to‘planadi, kartoshka tugunagida kraxmalga aylanadi. Ikkinchi tajriba: tol yoki terakning ikkita bir xil novdasidan birining po‘stlog‘i halqa shaklida kesib olinadi, ikkalasi suvga qo‘yiladi; ikki haftadan keyin nazorat novdada pastki uchida ildiz paydo bo‘ladi, po‘stlog‘i kesilgan novdada esa ildizlar kesim halqasining yuqorisida chiqadi — organik moddalar pastga o‘ta olmay, kesim ustida to‘planadi. Demak, suv va minerallar yog‘ochlik, organik moddalar lub orqali harakat qiladi. Barcha organlar bir-biriga bog‘liq: ildiz suv bermasa, barglarda modda kam hosil bo‘ladi. G‘o‘zani chilpish organik moddalarni gul va mevaga yo‘naltiradi.
Tajriba 1: bargli novda (balzamin yoki seldereyning poyasi) ni bo‘yoqli suvga 2–3 soatga qo‘ying, so‘ng ko‘ndalang va uzunasiga kesib (kattalar yordamida) yog‘ochlik qismining bo‘yalganini ko‘ring. Tajriba 2 (2 hafta): tol novdasi bilan po‘stloq halqasi tajribasi. Xavfsizlik: oziq-ovqat bo‘yog‘i yoki siyohdan foydalaning, ichmang; pichoq faqat kattalarda; kiyim dog‘lanishidan ehtiyot bo‘ling.