Kuz faslida o‘simliklar hayotida ro‘y beradigan o‘zgarishlar
Kuzda kunlar qisqarib, yorug‘lik kamayadi, harorat pasayadi. Barg hujayralarida xloroplastlar va xlorofill parchalana boshlaydi, shu sababli yashil rang yo‘qolib, barglarda oldindan bo‘lgan sariq-to‘q sariq pigmentlar ko‘rinadi, ba’zi o‘simliklarda esa qizg‘ish pigmentlar ham hosil bo‘ladi: barglar sarg‘ayadi, qizaradi, qo‘ng‘ir tusga kiradi. Barg bandining novdaga birikkan joyida po‘kakdan iborat ajratuvchi qavat paydo bo‘ladi va barg to‘kiladi — bu xazonrezgilik. Xazonrezgilikning ma’nosi: to‘kilayotgan barglar bilan yil davomida to‘plangan keraksiz moddalar chiqib ketadi; qishda ildiz tukchalari sovuq suvni shimolmaydi, bargdan suv bug‘lanishi esa suvni yo‘qotib, o‘simlikni quritib qo‘yishi mumkin — barg to‘kish buning oldini oladi. Jiyda, zarang, bodom, terak, akatsiya barglarini erta to‘kadi, nastarin, atirgul, ligustrum yashilligini uzoq saqlaydi. Qishda tinim davri boshlanadi: oziq modda hosil bo‘lishi, shira harakati va nafas olish deyarli to‘xtaydi. Archa, qarag‘ay, qora qarag‘ay, shamshod doim yashil: ularning barglari (ignabarglar) yil davomida asta-sekin almashadi. «Oltin kuz» deyilishining sababi — ko‘p mevalar pishadi va barglar ranglanadi.
Kuzatish va gerbariy: kuzda 6 xil daraxt bargini yig‘ing (yerdan to‘kilgani), qog‘oz orasida quriting va rangiga qarab guruhlang (sariq, qizil, qo‘ng‘ir, yashil). Qaysi daraxt birinchi to‘kilishini yozib boring. Xavfsizlik: faqat yerdan to‘kilgan barglarni oling, daraxtga chiqmang, zaharli o‘simliklarga tegmang, ishdan so‘ng qo‘lni yuving.