Novdada barglarning joylashishi
Barglar novdada ma’lum tartibda joylashadi. Navbat bilan joylashishda har bir bo‘g‘imdan bitta barg chiqadi (olma, o‘rik, do‘lana, terak, tut, tok, atirgul, g‘o‘za, pomidor). Qarama-qarshi joylashishda bir bo‘g‘imning ikki tomonidan ikkita barg bir-biriga qarama-qarshi o‘sadi (rayhon, yalpiz, chinnigul, nastarin, dalachoy). Halqasimon joylashishda bir bo‘g‘imdan uch yoki undan ko‘p barg halqa hosil qilib chiqadi (sambitgul, qirqbo‘g‘im). Barglar qanchalik ko‘p bo‘lmasin, ular bir-biriga kam soya solib, quyosh nuri tushadigan holatda joylashadi: bargbandlari turlicha uzunlikda bo‘ladi, yaproqlar quyoshga qarab buriladi. Bu holat barg mozaikasi deyiladi. Shu tufayli har bir barg fotosintez uchun yetarli yorug‘lik oladi.
| Joylashish | Bir bo‘g‘imda | Misol |
|---|---|---|
| Navbat bilan | 1 ta barg | do‘lana, atirgul |
| Qarama-qarshi | 2 ta barg, bir-biriga qarama-qarshi | yalpiz, chinnigul |
| Halqasimon | 3 ta yoki undan ko‘p, halqa shaklida | — |
Tajriba: ikkita bir xil xona gulini deraza yoniga qo‘ying. Bittasini har kuni yorug‘ tomonga aylantirib turing, ikkinchisiga tegmang. 5–7 kundan so‘ng barglar holatini taqqoslang va chizing. Qo‘shimcha: sinf atrofidagi 5 ta o‘simlikda barg joylashishini aniqlab jadvalga yozing. Xavfsizlik: gultuvakni ikki qo‘llab, deraza yonida ehtiyotlik bilan ko‘taring.