O‘simlik — yaxlit organizm
Yashil o‘simliklar xilma-xil bo‘lsa-da, ularda katta umumiylik bor: hammasi hujayralardan tuzilgan, o‘xshash hujayralar to‘qimani, to‘qimalar esa organlarni (ildiz, poya, barg, gul, meva) hosil qiladi. O‘simlik — tirik organizm: oziqlanadi, nafas oladi, o‘sadi, gullab meva beradi va ko‘payadi. Organlar bir-biri bilan mustahkam bog‘langan va birining ishi buzilsa, boshqalariniki ham buziladi. G‘o‘za misolida: o‘q ildiz tizimi suv va mineral tuzlarni tinimsiz shimib poyaga uzatadi, poya naychalari orqali ularni barglarga yetkazadi, barglarda fotosintezda organik moddalar hosil bo‘lib, hamma organlarga tarqaladi. G‘o‘za shonalagandan so‘ng pastki qismidan yuqoriga qarab gullay boshlaydi: avval ochilgan gullardagi ko‘saklar ertaroq yetiladi, qolganlarini o‘simlik oziq bilan ta’minlab turadi. Ildiz yaxshi suv bermasa, barglarda organik modda kam hosil bo‘ladi; barglar kam bo‘lsa, ildiz, gul va meva o‘smaydi. O‘simlik tashqi muhitsiz yashay olmaydi: tuproq, suv, yorug‘lik, harorat va kislorod kerak. Shuning uchun tog‘dagi archa cho‘l qumida saksovul bilan yonma-yon o‘smaydi: har biri o‘z sharoitiga moslashgan.
«Organlar zanjiri»: guruhlar kartochkalar bilan zanjir yig‘adi: tuproq suvi → ildiz tukchasi → ildiz → poya naylari → barg → fotosintez → shakar → lub → meva/ildizmeva. Har bir bo‘g‘inni olib tashlasak nima bo‘lishini muhokama qiling. Kuzatish: xonadagi rayhon yoki boshqa o‘simlikni kuzatib, qaysi tashqi omillar unga ta’sir qilishini yozing. Xavfsizlik: tuproqli idish bilan ishlaganda qo‘lni yuving.