Gullarning changlanishi
Changdonda yetilgan changning urug‘chi tumshuqchasiga tushishi changlanish deyiladi. Chetdan changlanishda chang bir gulning changdonidan boshqa gulning tumshuqchasiga hasharotlar, shamol, suv, qushlar orqali o‘tadi; ko‘p o‘simlikda chang va urug‘chi bir vaqtda yetilmaydi, shuning uchun bir gul o‘zini changlay olmaydi. Hasharotlar bilan changlanadigan gullar (olma, o‘rik, nok, beda, g‘o‘za) yorqin rangli, xushbo‘y, nektarli bo‘ladi; hasharot chang va nektar uchun kelib, tanasidagi tuklarga yopishgan changni boshqa gulga olib o‘tadi; tumshuqcha nam va yopishqoq. Shuning uchun gullash paytida bog‘ va paxta dalalariga asalari uyalari qo‘yiladi — bu hosilni va asal sifatini oshiradi. Shamol bilan changlanadigan o‘simliklar (makkajo‘xori, javdar, tol, terak, yong‘oq) gullari mayda, ko‘rimsiz, hidsiz, changi yengil va ko‘p; tol, terak, yong‘oq ko‘pincha barg chiqarishdan oldin gullaydi. Bug‘doy, arpa va sholi asosan o‘z-o‘zidan changlanadi; changchilari boshoqdan osilib chiqqanda shamol ham yordam beradi. O‘z-o‘zidan changlanishda bir gulning changi shu gulning tumshuqchasiga tushadi. Odam makkajo‘xori kabi o‘simliklarni sun’iy changlatadi — hosilni oshirish va yangi navlar yaratish uchun.
«Changlatuvchi kim?»: kartochkalarda gullar (olma, makkajo‘xori, tol, g‘o‘za, beda, javdar) berilgan; guruhlar qaysi biri hasharot, qaysi biri shamol bilan changlanishini va nima uchun (rangi, hidi, chang miqdori) asoslaydi. Kuzatish: gullayotgan daraxtda ari yoki kapalakni uzoqdan kuzating. Xavfsizlik: ari, ninachi va hasharotlarga tegmang, ularni quvmang; ari chaqishiga allergiyasi borlar gullagan bog‘da yurmasin; asalari uyalariga yaqinlashmang.